ސެޕްޓެމްބަރު 11، 2001 ގައި އެމެރިކާގެ ހަތަރު ފްލައިޓެއް ހައިޖެކްޓުކޮށް، ގޮއްވާލައިގެން ވޯލްޑް ޓްރޭޑް ސެންޓަރު ބިމާ ހަމަކުރުމަކީ މުޅި ދުނިޔެ "ޓެރަރިޒަމް" އާ މެދު ދެކެމުން އައި ގޮތް ބަދަލުކޮށްލި ބޮޑު ހަމަލާއެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ސުޕަ ޕަވަރެއްގެ ސެކިއުރިޓީ އޮތްތާ އޮއްވައި، ޓެރަރިސްޓު ޖަމާއަތަކުން ޓުވިން ޓަވަރު ވައްޓާލި އެ ދުވަހަކީ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ދުނިޔޭގެ ލީޑަރުން އަލުން ވިސްނާ، ޓެރަރިޒަމްއާ ދެކޮޅަށް "ބޮޑު ހަނގުރާމަ" ފަށަން ޖެހުނު ދުވަހެވެ.
އެ ހާދިސާއަށް މިއަދު 20 އަހަރު ފުރޭއިރު، މިހާރުގެ ތަޖުރިބާކާރުން ދެކޭ ގޮތުގައި 9/11 ހަމަލާއާ ގުޅިގެން އެމެރިކާ އިން އަފްގާނިސްތާނާއި އިރާގަށް އަރައި ފެށި ހަނގުރާމަތަކުގެ ތެރެއިން ހިނގި ކަންކަމާއި އޭގެ ފަހުން މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ މިއަދު ދުނިޔެއަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ނުރައްކާ އިތުރަށް ފެތުރި، ބޮޑުވާން މެދުވެރިވި ކަަންކަމެވެ.
އަފްގާނިސްތާނެކޭ އެއްފަދައިން ސައުތު އޭޝިއާގައި ހިމެނޭ ރާއްޖެ އަށް 9/11 އިން ސީދާ އިމްޕެކްޓެއް ނުކުރިޔަސް، އެއީ އޭގެ ފަހުން ޓެރަރިސްޓު ޖަމާއަތްތަކުން ކުރަމުން އައި ހަނގުރާމަތަކުގެ ތެރެއަށް ބައެއް ދިވެހިންނަށް ވެސް ވަދެވި، އެ ނުރައްކަލަށް ލޯ ހުޅުވެން ފެށުނު ހިސާބެވެ!
9/11 އަށް ފަހު އައި ހަނގުރާމަތަކަށް ދިވެހިން ލެނބުން
ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްރަހުގައި ހިނގާ ރީޖަނަލް ޓެންޝަންތަކުގެ ސަބަބުން ހައްދުފަހަނަޅައި ގޮސްފައިވާ ފަރާތްތަކާއި ރެޑިކަލް މޫވްމަންޓުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ވެސް ކައުންޓާ ޓެރަރިޒަމްއާ ގުޅޭ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ކައިރިން ބަލަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ.
މިސާލަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ އިންޓެލިޖަންސް ހެޑް ކުއާޓަރަށް ދިވެއްސަކު އަމިއްލައަށް ޖާނުން ފިދާވެގެން ދިން ހަމަލާ. އަފްގާނިސްތާން ހިމެނޭ އެ ރީޖަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިންސްޓޭބަލްވެފައި އެ އޮތީ. އެ ރީޖަން ތެރޭގައި ދިވެހި ބަޔަކު ތިބީމަ ދެއްތޯ ދިވެއްސަކު އެގޮތަށް ނުކުންނާނީ.
ސެޕްޓެމްބަރު 11 ގެ ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ރާއްޖޭގައި އެވަރުގެ ދިރާސާތަކެއް ހަދައި ޓެރަރިޒަމްއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރިޔަސް، އޭރު ވެސް ރާއްޖޭގައި އެފަދަ ހަނގުރާމަތަކަށް "ދަމާ ބާރުތަކެއް" އުޅުނު ކަން މިހާރު އެނގެ އެވެ.
މި ރިޕޯޓަށް ވާހަކަ ދެއްކެވި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަފްގާނިސްތާނާއި އިރާގުގައި ކުރި ހަނގުރާމަތަކުގެ ތެރެއިން އުފެދުނު ޓެރަރިސްޓު ޖަމާއަތްތަކަށް ގިނަ ދިވެހިންތަކެއް އެހާ އަވަހަށް ލެނބިގެން ދިޔުމަކީ، އޭގެ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭގައި ސިއްރުން ނުވަތަ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ފޮނުވައިގެން ވިޔަސް ބަޔަކު ތަމްރީންކޮށް، ފިކުރު އަނބުރަން މަސައްކަތް ކުރި ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
"ދުނިޔޭގެ އެއް ގައުމުގައި ހާއްސަކޮށް ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިންގާ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން އެހެން ގައުމުތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އޭގެ އަސަރު ކުރާނެ. ރެޑިކަލް މޫވްމަންޓުތަކުގެ ޓްރެންޑުތަކަށް ވެސް ބަދަލު އަންނާނެ،" އެހެން އެނަލިސްޓަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެ އިމްޕެކްޓު މިހާރު އަދި ކުރިޔަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑު ވާނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ގައުމެއް ހާލުގައި ޖެހުމާއި ގައުމެއްގައި ހިންގާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކާއި އެކަންކަމާ ނަސްލާއި ދީނާއި އަދި އެހެން މައްސަލަތައް ވައްދައި ގުޅުވުން ފަދަ ކަންތައް ކުރުމަކީ އެފަދަ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް މީހުންނަށް ހިތްވަރު ލިބޭ "ޕުލް ފެކްޓާޒް"ތަކެކެވެ.
ދެހާސް ހަތަރު ވަނަ އަހަރު ސުނާމީ އަރައި ރާއްޖެ ހާލުގައި ޖެހުމުން އެހީވުމަށް އައި ބަޔަކު އެފަދަ ތަމްރީންތަކެއްގައި ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ބާއްވައި އަދި ބައެއް މީހުން ބޭރަށް ފޮނުވައިގެން ތަމްރީނު ކުރި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނު ކަމަށް ކަމާބެހޭ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ސީރިޔާގައި ހިނގި ހަނގުރާމަތަކުގައި މުސްލިމުންނަށް ދެމުން ގެންދިޔަ ލާއިންސާނީ އަނިޔާތަކުގެ ފޮޓޯތަކާއި ވީޑިއޯތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ދައުރު ކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ "ޖިހާދުވާން އަންނަން" ގޮވައިލި ގޮވާލުމަށް ރާއްޖެއިން ވެސް އެތައް ބަޔަކު އިޖާބަ ދިނުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"މިސާލަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ އިންޓެލިޖަންސް ހެޑް ކުއާޓަރަށް ދިވެއްސަކު އަމިއްލައަށް ޖާނުން ފިދާވެގެން ދިން ހަމަލާ. އަފްގާނިސްތާން ހިމެނޭ އެ ރީޖަން ވަރަށް ބޮޑަށް އިންސްޓޭބަލްވެފައި އެ އޮތީ. އެ ރީޖަން ތެރޭގައި ދިވެހި ބަޔަކު ތިބީމަ ދެއްތޯ ދިވެއްސަކު އެގޮތަށް ނުކުންނާނީ."
ބޭރުގެ ހަނގުރާމަ ޓްރެންޑުތަކުން ރާއްޖެއަށް ނުރައްކާ ކުރި ގޮތް!
ދިވެހިން ބޭރުގެ ހަނގުރާމަތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ އިތުރުން ދުނިޔޭގެ އެހެން ހިސާބުތަކުގައި ދޭ ޓެރަރިސްޓު ހަމަލާތަކުގެ ޓްރެންޑުތައް ރާއްޖެއިން ވެސް ފެންނަމުންދާ ކަމަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކަށް ވަނީ ފާހަގަވެފަ އެވެ.
މިސާލަކަށް އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައިސިސް)ގެ ހަނގުރާމަތައް އެންމެ ގަދައަށް ކުރަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގައި ވެސް ހަމަލާއެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ބޮޑަށް ޓްރެންޑުތައް ހުރީ "ޖިހާދަށް ދިޔުމުގެ މާތް ކަމާއި"، "ހިޖުރަ ކުރުމުގެ މުހިންމު ކަމުގެ" މައްޗަށެވެ.
ސޯޝަލް މީޑިއާ އާއި އެކި ވެބްސައިޓުތައް މެދުވެރިކޮށް އަދި ފޮތްތަކާއި ލިޔުންތައް ޗާޕުކޮށްގެން ރާއްޖެއަކީ "ކުފުރުގެ ބިމެއް" ކަމާއި އިސްލާމީ ބިމަކީ އެހެން ގައުމެއް ކަމަށް ފަތުރާ ދައްކާ ވާހަކަތައް އެ ދުވަސްވަރު ވަަރަށް ގިނަ އެވެ.
ނަމަވެސް ބޭރުގެ ހަނގުރާމަތައް ކުޑަކޮށް ދަށް ވެލާއިރަށް ހަނގުރާމައަށް ދިޔަ މީހުން އެނބުރި ގައުމަށް އައިސް ސައިލެންޓުކޮށް ތިބެ މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކަށް އޮތީ ފާހަގަވެފަ އެވެ.
"އޭގެ މާނައަކީ ސަސްޓެއިން ކުރަން އެބަ މަސައްކަތް ކުރެއޭ. ހަނގުރާމައަށް ގޮސް ހަމައެކަނި ނިމިގެން ދާކަށް ނޫން. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކޮޅަށް މީހުން ގެންގޮސް ޓްރެންޑުތައް ގެންނަން ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރޭ،" އެނަލިސްޓަކު ވިދާޅުވި އެވެ.
މިކަހަލަ ވަރަށް ގިނަ ޕެޓާންތައް ދިމާވޭ. ގިނަ ކަންކަން އާންމުންނާ ހަމަޔަށް ތިލަ ނުވިޔަސް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހުއްޓުވާފައި ވެސް ހުންނާނެ. ބޭރުގެ ޓްރެންޑުތަކާ ގުޅޭ ގޮތަށް ހަމަލާތައް ވެސް ރާވައި ދެމުން ދޭ.
ލަންކާގައި 2019 ވަނަ އަހަރު "އީސްޓާ ސަންޑޭ ބޮމިން" ހާދިސާގައި އައިއީޑީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުން ކުރި އެވެ. އޭގެ ފަހުން ރާއްޖޭގައި ވެސް އައިއީޑީ ހަދައި، ބޭނުން ކުރާނެ ގޮތުގެ ގައިޑްލައިންތައް ހުންނަ ލިޔުންތައް ދައުރު ކުރުމާއި ތ. އަތޮޅު ސްކޫލް ގޮއްވާލަން އުޅުން ފަދަ ކަންކަން ހިނގި އެވެ. އަދި އައިއީޑީ ހަދަން މަސައްކަތް ކުރަނިކޮށް ވެސް ބައެއް މީހުން އަތުލައިގެންފައި އެބަ ހުއްޓެވެ. އެންމެ ފަހުން މި އަހަރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް ދިނަ ހަމަލާގައި ވެސް ބޭނުން ކޮށްފައި ވަނީ އައިއީޑީ އެވެ.
"މިކަހަލަ ވަރަށް ގިނަ ޕެޓާންތައް ދިމާވޭ. ގިނަ ކަންކަން އާންމުންނާ ހަމަޔަށް ތިލަ ނުވިޔަސް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހުއްޓުވާފައި ވެސް ހުންނާނެ. ބޭރުގެ ޓްރެންޑުތަކާ ގުޅޭ ގޮތަށް ހަމަލާތައް ވެސް ރާވައި ދެމުން ދޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު ދުނިޔެ ސިއްސުވާލި ޓެރަރިސްޓު ހަމަލާގައި ދިވެހިންނަށް އެހާ ބޮޑު ފިލާވަޅެއް ނުލިބުނު ނަމަވެސް އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ 20 އަހަރު ތެރޭ ޓެރަރިޒަމް ވެފައި މިއޮތީ ރާއްޖެއަށް ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލަ އަށެވެ.
ރާއްޖޭގައި މި ވަގުތު މީހުން މަރާލަން ފަސް ނުޖެހޭ 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ތިބި ކަމަށް ފުލުހުން ބުނާއިރު އެމެރިކާ އަށް ވެސް ހަމަލާ ދިން އަލްގައިދާ އާއި އޭގެ ފަހުން އުފެދުނު އައިސިސް ޖަމާއަތްތަކާ ގުޅިގެން އޮޕަރޭޓު ކުރާ ދިވެހިން އެބަތިއްބެވެ.
އެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ ތެރޭ ދިވެހިން މިއަދު ތިބީ ލޯ ހުޅުވިފަ އެވެ. ކުރިޔާ ހިލާފަށް މިފަހަރު 20 އަހަރުގެ ހަނގުރާމައެއް ނިންމުމަށް ފަހު ތާލިބާނުން އަނެއްކާ އަފްގާނިސްތާނުގެ ވެރިކަން ކުރަން ފެށުމާ ގުޅުމާއި އެ ނޫންވެސް ދުނިޔޭގައި ހިންގާ ކަންކަމާ ހެދި އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ތިބީ ފާރަލައިގެންނެވެ.