ނިކަމެެއްޗަކަށްވީތީ އެހީވި، ރައީސަކަށް ވީތީ ދިނީ ފުރަގަސް!

ދަނާލުން ނުކުމެވަޑައިގެން ހިޔާލެއް ފިކުރެއް ނެތި އޭނާ ހިންގަވަމުން ގެންދެވީ ކޮލެޖާ ދިމާލަށެވެ. އިންޑިއާގެ ޝިމްލާގައި ކިޔަވާވިދާޅުވަމުން ގެންދެވި އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެ ދަރިވަރުގެ ހިނގުމަށް ހުއްޓުން އެރީ ކައިރިންލާފައި ދިޔަ ދެ އަންހެން ކުދިން ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަ ކަންފަތުގައި ޖެހުމާ އެކު އެވެ. "ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އަފްޣާނިސްތާން ހިފައިފި!" އޭ ބުނި އަޑު އިވުމާ އެކު، ޝިމްލާގެ އެ ފިނި މާހައުލުގައި ގަނޑުވެފައި އޮތް އޭނާގެ ހިތް ތެޅެން ފަށައި، ހަށިގަނޑުގައި ވަތަނީ ލޭ ކެކެން ފެށި އެވެ. އުމުރުން 22 އަހަރުގެ އެ ޒުވާނާ އަށް އިހުސާސްކުރެވެން ފެށީ އޭނާގެ ޝަރަފާއި ފަހުރު ވެއްޔާ މޮޑެވެނީ ކަމެވެ. ނިންމެވީ ވަގުތުން އެނބުރި ގައުމަށް ވަޑައިގަތުމަށެވެ.


އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައީސްކަން 2001 އިން 2014 އަށް ކުރެއްވި ހާމިދު ކަރްޒާއީގެ އިންގިލާބީ އަދި ސިޔާސީ ހަޔާތްޕުޅުގެ ފެށުމެވެ. އެނބުރި ގައުމަށް ވަޑައިގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ރެފިއުޖީންނަށް އެހީވުން ފަދަ ކަންކަމުގައި އުޅުއްވި ނަމަވެސް، ސޯވިއެޓުންނާ ދެކޮޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގައި އުފެދުނު މުޖާހިދީންގެ ހަރަކާތްތަކާ ރަސްމީކޮށް ގުޅިވަޑައިގަތެވެ. އެމެރިކާގެ މަދަދު ލިބިގެން ކޮމިއުނިޒަމާ ދެކޮޅަށް ކުރެވުނު ސޯވިއެޓް-އަފްޣާން ހަނގުރާމައިގައި އޭނާ ކުޅުއްވީ އަސްކަރީ ރޯލަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ސިޔާސީ ރޯލެކެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ ސޯވިއެޓުންގެ ބާރުކެނޑި، 1992 ވަނަ އަހަރު އުފެދުނު މުޖާހިދީންގެ ފުރަތަމަ ސަރުކާރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުގެ ނައިބުގެ މަގާމަށް އޭނާ އައްޔަންކުރެއްވުމެވެ.

އިންޑިއާގެ ޖައިޕޫރުގައި ބާއްވާ ލިޓްރޭޗާ ފެސްޓިވަލަށް މެހެމާނެއްގެ ގޮތުގައި ވަޑައިގެން އޭނާ އެ ހުރިހާ ވާހަކަތަކެއް ހިއްސާކުރައްވަމުން ގެންދެވީ އޭނާގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރާ އިންޑިއާއާ އޮތް ގުޅުން ސިފަކޮށްދެއްވަމުންނެވެ. މިއަދު ސިޔާސީ ދާއިރާއާ ދުރުގައި ހުންނެވި ކަރްޒާއީ އެ ހަވީރީ އެއްވުމުގައި އޭނާގެ ސިޔާސީ ހަޔާތްޕުޅުގެ ވަރަށް ގިނަ ތަޖުރިބާތައް ހިއްސާކުރެއްވި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ވެސް، ކަރްޒާއީއާ އިންޓަވިއުކުރައްވަމުން ގެންދެވި ސްކޮޓްލެންޑުގެ ތާރީޚީ އިލްމުވެރިޔާ އަދި ލިޔުންތެރިޔާ ވިލިއަމް ޑަލްރިމްޕަލް އެންމެ ބޮޑަށް ޝައުގުވެރިވީ، ރައީސަށް ވީތީވެ ކަރްޒާއީ އަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދެއްވި މީހެއްގެ ވާހަކައަށެވެ. އެ އާދަޔާޚިލާފު ހާދިސާއާ ހަމަޔަށް ކަރްޒާއީ ގެންދެވީ އޭނާގެ ހިއްސާ އޮވެ އުފެދުނު އެ ސަރުކާރުގައި ރެނދުލައި ފަހުން، އަނެއްކާ ވެސް ސިޔާސީ ބާރުވެރިކަން ހޯއްދަވަން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުގެ ވާހަކަ ދައްކަވަމުންނެވެ.

އޭރު އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުޖާހިދީންގެ ތެރޭގައި ބައިބައިވުން އުފެދި އޭގެ ތެރެއިން އެއް ޖަމާއަތް ކަމަށްވާ ތާލިބާނުންގެ ވެރިކަމެއް އޮތީ ފެށިފަ އެވެ. އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔެކޭ އެއްގޮތަށް ކަރްޒާއީ ވެސް ތާލިބާނުންނަށް ތާއީދުކުރެއްވި އެވެ. އެކަމަކު އަފްޣާނިސްތާނުގެ ސަގާފަތާއި އުސޫލުތަކާއި އެއްބައިވަންތަކަން ނަގާލަން ތާލިބާނުން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވައި، ތާލިބާނުންނާ ދުރުވެވަޑައިގަތެވެ.

އަދި ގައުމު ހަމަޔަކަށް އެޅުއްވުމަށްޓަކައި، ޕާކިސްތާނުގައި ރެފިއުޖީއެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނަވައިގެން މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރެއްވި އެވެ. އޭރު އޭނާ އޮތީ ތާލިބާނުންނާ ދެކޮޅު މީހެއްގެ ގޮތުގައި ލޭބަލްކުރެވިފަ އެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ، ދުޝްމަނުންގެ ހަމަލާއެއްގައި ކަރްޒާއީގެ ބައްޕާފުޅު އަބްދުލްއަހަދު ކަރްޒާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމެވެ. އެކަމަކު އިސްލާހީ މަސައްކަތްޕުޅު އޭނާ ފެއްޓެވީ، އެކަމުގެ ނުރައްކާ އެނގިވަޑައިގެން ކަމަށްވާތީ، އެއީ އޭނާ ހުއްޓުވާލެވުނު ކަމަކަށް ނުވި އެވެ. އަދި ބައްޕާފުޅު އަމިއްލަފުޅު ވަޒަނުގައި ފަސްދާނުލެއްވުމަށްޓަކައި ގަބުރު އަފްޣާނިސްތާނަށް ގެންދެވި އެވެ. އޭނާ އަށް ވެސް ހަމަލައެއް އަތުވެދާނެ ކަމަށް ބުނެ އެ ގައުމަށް ދަތުރުނުކުރުމަށް އެތައް ބަޔަކު އެދުނު ނަމަވެސް އެކަން ކުރެއްވި އެވެ.

އޭގެ ފަހުން ދެ ވަނަ ފަހަރަށް އޭނާ އަފްޣާނިސްތާނަށް ވަދެވަޑައިގަތީ 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާ އަށް ދިޔަ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާއަށް ފަހު އެމެރިކާ އިން އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރަން ތައްޔާރުވެފައިވަނިކޮށެވެ. ޑަލްރިމްޕަލް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި ކަރުޒާއީ އަފްޣާނިސްތާނަށް ދެ ވަނަ ފަހަރަށް ވަޑައިގަތަކީ މި ޒަމާނުގެ ތާރީހު ދުށް އެންމެ ހަލަބޮލި ވަގުތު އެވެ. އެކަމަކު ކަރްޒާއީ އެކުރެއްވި "މޮޔަ" ކަންތައް ސިފަކުރެއްވީ ޒުވާންކަމުގެ ޖޯޝުގައި ކުރެއްވި ކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.

"ޒުވާން ދުވަސްވަރު ހިތްވަރު ހުންނާނެ. އުމުރުން ދުވަސްވާވަރަކަށް ސަމާލުވެގެން އުޅޭނީ. ކަލޭމެން ސާޅީސް އަހަރަށް ޒުވާން ކިޔަންޏާ އަހަރެން އޭރު ޒުވާން،" ކަރްޒާއީ ސަމާސާކޮށްލެވި އެވެ.

ޖައިޕޫރު ލިޓްރޭޗާ ފެސްޓިވަލުގައި ކަރްޒާއީ (ކ) އާ ޑަލްރީމްޕަލް އިންޓަވިއުކުރައްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ސަންތޯސް ޝަރްމާ

އެފަދަ ސަމާސާ ވާހަކަތައް ބޭނުންކުރައްވައިގެން ކަރްޒާއީ ގެންދެވީ ވާހަކައިގެ މިސްރާބު އެހެން ދިމާލަކަށް ގެންދެވޭތޯ އެވެ. އެކަމަކު ޑަލްރިމްޕަލް ހުރީ ދޫދޭ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ސުވާލުކުރަމުން ގޮސް އެއްކަލަ މީހާގެ ވާހަކަ އެހި އެވެ.

"ކަލޭ އަށް ޔަގީންތަ މިތާ މިތިބަ ޒުވާނުން އެފަދަ ހިތާމަވެރި ވާހަކަ އަޑުއަހާ ހިތްވާނެކަން؟" ކަރްޒާއީ ސުވާލުކުރެއްވި އެވެ. އެކަމަކު އެ ތަނަށް އެއްވެ ތިބި އިންޑިއާގެ ޒުވާނުން އެދުނީ އެ ވާހަކަ ވިދާޅުވެ ދެއްވުމަށެވެ.

އެއީ ސެޕްޓެމްބަރު 11 އަށް ފަހު އަފްޣާނިސްތާނަށް ސިއްރު ސިއްރުން ވެދެވަޑައިގެން އުޅުއްވި ދުވަސްވަރެވެ. އޭނާ 150 މީހުންގެ "ފައުޖަ"ކާ އެކު ފަރުބަތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަވަނިކޮށް ތާލިބާނުން ހަމަލާ ދިނީ އެވެ. އެކަމަކު ރައްދު ހަމަލާ ދޭން ބޭނުންނުވުމުން، އެހެން ދިމާލަކަށް މިސްރާބު ޖެއްސެވި އެވެ. އެހިސާބުން އެކުގައި ތިބި ގިނަ މީހުން ވެސް އަނބުރާ ގެޔަށް ފޮނުވާލެއްވި އެވެ. އަދި 11 މީހުންނާ އެކު 80 ކިލޯމީޓަރުގެ ރާސްތާއެއް ފައިމަގުގައި ކަޑައްތުކުރެއްވި އެވެ. އެހިސާބުން ދިމާވި މީހެކެވެ. އެކަހެރި ހިސާބެއްގައި ދިރިއުޅުނު ނަމަވެސް ރޭޑިއޯ އަޑުއަހާތީ، ކަރްޒާއީމެންނަކީ ކޮން ބައެއްކަން އެ މީހާ ދެނެގަތެވެ. އަދި އެގެއިން މެހެމާންދާރީ އަދާކުރި އެވެ. އެއަށް ފަހު އަނެއްކާ ވެސް ކަރްޒާއީ އެހެން ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެއްސެވި ނަމަވެސް ދިޔަ އަވަށުން ރޭގަނޑު ނިދާނެ ތަނެއް ނުލިބުމުން މަޖުބޫރުވެވަޑައިގަތީ އަނބުރާ އެ މީހާގެ އެހީ ހޯއްދެވުމަށެވެ. މި ފަހަރު ވެސް ކާންދީ މެހެމާންދާރީ އަދާކުރި އެވެ. އަދި ތާލިބާނުގެ އަތުނުވާނެ ގޮތަކަށް ދާނެ މިސްރާބު ކިޔައިދީ ދަތުރުމަތީގައި ކާނެ ބަދަނާއި ބަނަސް ވެސް ދިނެވެ.

"އަހަރެމެން އެގެއިން ދިޔަތާ ފަސް ވަރަކަށް ގަޑިއިރު ފަހުން (ތާލިބާނުންނަށް އެނގިގެން) އެ ގެއަށް ގޮސް އޭނާ އަށް ވަރަށް އަނިޔާކުރި. އެކަމަކު އޭނާ ހަމަ ހިލާ އަހަރެމެން އެ ގެ އަށް ދިޔަކަމެއް އެއްބަހެއް ނުވި އަދި އަހަރެމެންނަކީ ކޮން ބައެއްކަން ވެސް ނޭނގޭ ކަމަށް ބުނި،" ކަރްޒާއީ ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާގެ އެ ހިތްވަރުގަދަ އަމަލު ވެގެންދިޔައީ ތާލިބާނުންގެ އަތްދަށުނުވެ ކަރުޒާއީ ސަލާމަތްވެވަޑައިގަތުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބަށެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ އޭގެ މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުން އުފެދުނު އާ ސަރުކާރުގެ ރައީސްގެ މަގާމް ފުރުއްވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިވަޑައިގަތުމެވެ. އެއާ އެކު އެއްކަލަ މީހާގެ އަގު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން ކަރްޒާއީ އޭނާ ކާބުލަށް އައުމަށް މެސެޖެއް ފޮނުވި އެވެ.

"އެކަމަކު އޭނާ އަޅާނުލި. ބުނި ކަލޭތީ މިހާރު ރަސްގެފަނޭ އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫނޭ ތިޔަ ތަނަކަށް ދާކަށް،" ކަރްޒާއީ ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭގެ އަހަރެއް ފަހުން ކަރުޒާއީ އޭނާގެ ޕްރޮވިންސަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅެއްގައި އަނެއްކާ ވެސް ދައުވަތު ދެއްވި އެވެ. މިހާރު ތިމަންނާ މިހިރީ ކަލޭގެ އަވަށުގައޭ ދެން އަންނާށޭ ވިދާޅުވުމުން ހެނދުނުގެ ސަޔަކަށް އައެވެ.

"އައިސް ވަރަށް ފަރުވާ ކުޑަކަށް ގޮތަށް އަހަރެން ގާތު އަހާލި ކަލޭގެ ހާލު ކިހިނެއްހޭ؟،" އެ ވާހަކަ ވިދާޅުވަމުން ކަރްޒާއީ ހިނިފުޅުވެޑުވި ގޮތުން، އެ މީހާއާ މެދުގައި ހިތްޕުޅުގައި އޮތް ލޯތްބާއި އިހުތިރާމް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޅުވި އެވެ. "ވަރަށް ލޯބިވެތި މީހެއް އެއީ،"

އެ މީހާ ކަރްޒާއީ އަށް އެހީވީ އަދި ދެން ވެސް އެހީވާން ބޭނުންވީ ކަރްޒާއީ ނިކަމެތިވެ ހާލުގައި ޖެހުނު ދުވަހެވެ. ކަރްޒާއީ އަށް ވެރިކަން ލިބުނު ދުވަހު އޭގެ ފޮނި މީރުކަން އެ މީހާ ބޭނުމެއް ނުވި އެވެ. ގަނޑުވަރަށް ދިއުމަށް، ރައީސާ ބައްދަލުކުރުމަށް ޝައުގުވެރިއެއް ނުވެ އެވެ. ކަރްޒާއީގެ ހަޔާތްޕުޅުގައި ދިމާވި އެފަދަ ހާދިސާތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް، ޑަލްރީމްޕަލް އެންމެ ޝައުގުވެރިވީ ވާހަކައަށް އެ ވާހަކަވީ އެއީ އާރާއި ބާރާއި ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަމުގައި އެހެން ހުރިހާ ކަމެއް ހަނދާން ނައްތާލާފައިވާ މިފަދަ ޒަމާނެއްގައި ޔޯލަކޮށް ވެސް ކިޔާތީ އަޑުނާހާ ޒާތުގެ ވާހަކައަކަށްވާތީކަން ޔަގީނެވެ.