ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރުމުގައި ސަރުކާރާއި މަޖިލިސް، ކޮން ހިޔާލު ތަފާތުވުމެއް؟

މީގެ ކުރިން ރާއްޖޭގައި އުފެދިފައި ނުވާ ކަހަލަ ބަހުސެއް ކުއްލިއަކަށް އިއްޔެ ފެންމަތިވެއްޖެ އެވެ: ހުށައަޅާ ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރާނީ މަޖިލިހުންތޯ ނުވަތަ ސަރުކާރުންތޯ އެވެ؟ ނޫން ނަމަ ސަރުކާރުން ފޮނުވާ ކަހަލަ ބިލެއް އަނެއްކާ އެމްޑީޕީން ވެސް ފޮނުވާފާނެ ހެއްޔެވެ؟


މި ބަހުސް އުފެދުނީ އިއްޔެގެ ޖަލްސާ ފައްޓަވަމުން ކުރީގެ ރައީސް އަދި މަޖިލިހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅަކުންނެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ "އެމްޑީޕީން ހުށައަޅަން ބޭނުންވާ ބިލްތަކާއި ސަރުކާރުން ހުށައަޅަން ބޭނުންވާ ބިލްތައް މިއީ ދާދި އެއް ބިލްތަކެއް" ކަމަށެވެ.

އެމަނިކުފާނުގެ އެ ވާހަކަފުޅަށް ފަހު ދެން އެނގުނީ ސަރުކާރުން މަޖިލިހަށް ފޮނުވަން ބޭނުން ބިލްތަކެއް ސީދާ ރަައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން ޑްރާފްޓްކުރަން ފެށިކަމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންކަމް ޓެކްސް ބިލާއި މިނިމަމް ވޭޖްގެ ބިލް ހިމެނެ އެވެ. މިއީ ކުރިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުން ސީދާ ކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ.

މަޖިިލިހުގެ ކޮމިޓީތަކުން ބިލްތަައް ޑްރާފްޓްކުރަން ފެށިކަން މީޑިއާ އިން ތިލަވުމާ އެކު، ކުޅިވަރާއި ޒުވާނުންނާ ބެހޭ މިނިސްޓަރު އަދި ދެ އަހަރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުކަން ކުރެއްވި އަހުމަދު މަހުލޫފް ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ "ސަރުކާރުން ހުށައަޅާ ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރާނީ ސަރުކާރުން، އެއީ އޭޖީ އޮފީހުން ކުރައްވާ މަސައްކަތެއް" ކަމަށެވެ.

މަހުލޫފްގެ ޓްވީޓަށް ފަހު ދެން އައީ އެޓާނީ ޖެނެރަލް އިބްރާހިމް ރިފްއަތުގެ ޓްވީޓެކެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ސަަރުކާރުން މަޖިލިހަށް ހުށައަޅާ ބިލްތަކަކީ، "ސަަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ވެފައިވާ ވައުދުތައް ފުއްދުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުގެ މައިގަނޑު ސިޔާސަތުތަކާއި އެ ތަންފީޒުކުރާނެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރާ އެއް ވަސީލަތެވެ".

"ނަޒާހަތްތެރި މަޖިލީހަކުން އެ ފުރުސަތު ސަރުކާރަށް ފަހިކޮށްދޭނެ އެވެ،" ރިފްއަތު ލިއުއްވި އެވެ.

އެމްޑީޕީ އަކީ ސަރުކާރު ހިންގާ މައި ޕާޓީއަށް ވެފައި އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ އޮތީ އެމްޑީޕީއަށް ކަމަށް ވުމުން، ސަރުކާރާއި އެމްޑީޕީން އެއް ކަހަލަ ބިލްތަކެއް މަޖިލިހަށް ފޮނުވުމަކީ، ނުވަތަ ފޮނުވަން އުޅުމަކީ ދެކޮޅު ޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް، މަޖިލިހުގެ ބައެއް މެމްބަރުން ވެސް ދެކެވަޑައިގަނެ އެވެ. އެހެންކަމުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ރައީސް ނަޝީދާއި ސަރުކާރާ ދެމެދު، ބިލްތަކުގެ މައުލޫއުގައި ހިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދުނީތޯ ވެސް ސުވާލު އުފެދުނެވެ.

އެކަމަކު މަޖިލީހުގެ ގާނޫނީ ކޮމިޓީގެ މުގައްރިރު އިމްތިޔާޒް ފަހުމީ (އިންތި) ވިދާޅުވީ މަޖިލިހުން ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރުމުގައި "އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ ޝަކުވާއެއް ނެތް" ކަމަށެވެ.

"މި މަސައްކަތް މިގޮތަށް ކުރަން ފެށީ މަސައްކަތް އަވަސްކުރަން ވެގެން. އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ހުރިހާ ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރާ ނަމަ އެކަމަށް ތަންކޮޅެއް ވަގުތު ހޭދަވާނެ. މިކަން މިހެން ކުރާކަށް ގާނޫނީ ހުރަހެއް ވެސް ނެތް،" އިންތި ވިދާޅުވި އެވެ.

މީގެ ކުރިން ސަރުކާރުން މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާ ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރަނީ އެކަމާ ގުޅޭ މިނިސްޓްރީތަކާއި އެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުންނެވެ.

އިންތި ވިދާޅުވީ މަޖިލީހުގެ ތެރޭގައި ބިލްތައް ޑްރާފްޓް ކުރުމުގައި ވެސް އޭޖީގެ ބައިވެރިވުން ފުރިހަމަޔަށް ލިބޭ ކަމަށެވެ. އަދި ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރުމުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރަނީ ކަމާ ގުޅޭ މިނިސްޓްރީތަކާއި އޭޖީ އޮފީހުގެ ގާނޫނީ ބޭފުޅުން އެއް ތަނެއްގައި ތިއްބަވައިގެން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެކަމަކު މި މައްސަލާގައި، ރިފްއަތުގެ ބަހެއް ލިބޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.

އިންތި ވިދާޅުވީ މަޖިލީހުން ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށި ނަމަވެސް މަޖިލިހުގައި އިންސާނީ ވަސީލަތުގެ ދަތިކަން އެބަ އޮތް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު މަޖިލީހުގެ އިދާރީ ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ގާނޫނީ ބޭފުޅުންގެ އެހީތެރިކަން އެ މަސައްކަތަށް ލިބެމުން އަންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.

ބިލްތައް ޑްރާފްޓްކުރަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގައި މިހާރު ވަނީ ސަބް ކޮމިޓީތަކެއް ވެސް އެކުލަވާލައިފަ އެވެ. އެގޮތުންް ސަބް ކޮމިޓީ ނަގާފައި ވަނީ ޑްރާފްޓްކުރާ ބިލަކާ ގުޅުން ހުރި ކޮމިޓީއެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.

މަޖިލީހުގެ އިގުތިސާދީ ކޮމިޓީގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ މާފަންނު މެދު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހީމް ރަޝީދު (ބޮންޑޭ) ވިދާޅުވީ އެ ކޮމިޓީން މިހާރު ވަނީ ވަޒީފާ ހޯދަން އުޅޭ މީހުންނަށް އިނާޔަތް ލިބޭ ބިލާއި މިނިމަމް ވޭޖްގެ ބިލް ޑްރާފްޓް ކުރަން ފަށާފައި ކަމަށެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު އިގުތިސާދީ ކޮމިޓީން ސަބް ކޮމިޓީއެއް ނަގައިގެން މިކުރަނީ އެ މަސައްކަތް،" ބޮންޑޭ ވިދާޅުވި އެވެ.

ނަޝީދު އިއްޔެ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެމްޑީޕީން 20 ބިލެއްގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. އަދި ސަރުކާރުން ވަނީ 34 ބިލެއްގެ ލިސްޓެއް މަޖިލިހަށް ފޮނުވާފައި ކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ބިލްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްގޮތް ބިލްތަކުގެ ތެރެއިން މަޖިލިހަށް ހުށައަޅާނީ ކޮން ބައެއްގެ ބިލެއް ކަމާ މެދު، އެމްޑީޕީ އާއި ސަރުކާރުން އެއްބަސްވުމަކަށް އަންނަން ޖެހޭނެ އެވެ.