ހަނގުރާމައިން އެނބުރި އައި ދިވެއްސެއްގެ ވާހަކަ: އެއީ އޮޅުވާލުމެއް

މާލޭގެ އެ ޒުވާނާއަކީ ތޫނުފިލި ކުއްޖެކެވެ. އޭލެވެލް ޓޮޕް ޓެންގައި ވެސް ހިމެނުނެވެ. ބޭރަށް ކިޔަވަން ދާން ސުކޮލާޝިޕް ވެސް ލިބުނެވެ. އާންމުކޮށްް ގެއިން ބޭރަށް ނުކުމެ ނޫޅޭ ޒުވާނާ އޭލެވެލްއަށް ފަހު ލިބުނު ޗުއްޓީގައި އާންމުކޮށް މިސްކިތަށް ދާން ފެށި އެވެ. ގެ ކައިރި މިސްކިތަކަށެވެ. އެހެން އުޅުމުގެ ތެރެއިން މިސްކިތުން ބަޔަކާ ގާތް ގުޅުމެއް އުފެދުނެވެ. އެ ގުޅުންތަކާ އެކު އެމީހުން ދައުވަތު ދިނީ އެހެން މިސްކިތަކަށް ދިއުމަށެވެ.

"ސުވާލުކުރަނީ ކިހިނެއްތޯ އުޅެނީ. ދެން އުޅޭ ގޮތް ބުނެދިނީމަ ތިއުޅެނީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށް އެމީހުން އަންގައިދެނީ. އުޅެންވާ ގޮތާއި އަޅަން ޖެހޭ ހެދުމާ ގުޅޭ ކަންކަން ބުނެދެނީ. ފޮށާ އަޅާ ގޮތުގެ ޝެޝަންތައް ނަގައިދިން،" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.

އެ ގުޅުން ބަދަހިވަމުން ގޮސް އެމީހުންގެ ނަސޭހަތުގެ ބައެއް ޝެޝަންތަކަށް ދައުވަތު ދޭން ފެށި އެވެ. އެޕާޓްމަންޓްތަކާއި ސައިހޮޓާތަކުންނެވެ. އެންމެ ފަހުން އޭނާ ލަމުން އައި ހެދުން ޖުއްބާއަށް ބަދަލުކުރުވި އެވެ. ދެން ބޮލަށް ވައްދައިދިނީ ރާއްޖޭގައި އުޅެން ނުވާނެ ކަމުގެ ވާހަކަތަކެވެ.

"އެމީހުން ބުނަނީ މިއީ ކުފުރު ބިމެކޭ. ރާއްޖޭގައި އުޅޭކަށް ނުވާނޭ. ޝަހީދު ވާން ޖެހޭނޭ. އޭރުންނޭ ސުވަރުގެ ދެވޭނީ. އެހެންވީމަ ހަގީގީ މުސްލިމުން އުޅޭ ފަސްގަނޑަކަށް ދާން ޖެހޭކަން ވިސްނައިދިނީ،" އޭނާގެ ވިސްނުން ބަދަލުކުރަން އެ މީހުން ކުރި މަސައްކަތާ ބެހޭ ގޮތުން ބުންޏެވެ.

އެ ހުރިހާ ކަމެއް ވިސްނައިދިނީ އާއިލާއަށް ސިއްރު ކުރަން ޝަރުތުކޮށްފަ އެވެ. ސަބަބެއް ކަމަށް ބުނަނީ އޭނާގެ ދަތުރަށް އާއިލާއިން ހުރަސް އަޅާނެތީ އެވެ. އެގޮތަށް ޝަރުތުކުރުމުގެ އިތުރުން އޭނާގެ ތައުލީމީ ސެޓްފިކެޓުތައް ވެސް ނައްތާލި އެވެ.

"އެއް ދުވަހަކު ބުނީ ލިބިފައި ހުރި ސެޓްފިކެޓްތައް ހިފައިގެން އަންނާށޭ އައިޖީއެމްއެޗް ކައިރިއަށް. ދިޔައިމަ އެ ސެޓްފިކެޓްތައް އަތުލާފައި ދަޅަކަށް އެޅީ. ދެން އަންދާލީ ކާފަރުން ދިން އެއްޗެކޭ ކިޔާފައި. އޭގައި ހުންނާނެ ޓޮޕް ޓެން ސެޓްފިކެޓުތަކާއި ތައުލީމީ ދާއިރާއިން ލިބިފައި ހުރި ހުރިހާ ސެޓްފިކެޓްތައް،" އޭނާ ތަފްސީލް ދިނެވެ.

އޭގެ ފަހުން އެހެން މީހަކާ ބައްދަލުކުރުވި އެވެ. އޭނާއަކީ ޕާކިސްތާނަށް ދާ ދިވެހިންގެ ''އަމީރޭ' ބުނެ، ތައާރަފުކޮށްދިނެވެ. އެމީހާ އޭނާއަށް އެންގީ ފުރަން ތައްޔާރުވުމަށެވެ. އެކަމަކު، ކުރިން ވެސް ޝަރުތުކުރި ގޮތަށް، އާއިލާއަށް އެކަން ސިއްރުކުރަން ޖެހެ އެވެ. ފުރައިގެން ފުރަތަމަ ދިޔައީ އިންޑިއާގެ ޓުރިވަންޑުރަމްއަށެވެ. މާ ގިނަ އެއްޗެއް ވެސް ނުގެންދެ އެވެ. ލިބުނީ 500 ޑޮލަރެވެ. އެހެން ހަރަދުތައް ކުރީ ''އަމީރެ"ވެ.

ޓްރިވަންޑުރަމަށް ގޮސް ޕާސްޕޯޓް އަތުލުމަށް ފަހު އަންދާލި އެވެ. ދެން މަންމައަށް ގުޅާށޭ ކިޔާފައި ފޯނު ދިނެވެ. މަންމައާ ދައްކާނެ ވާހަކަ އެމީހާ އޮތީ ލިއެފަ އެވެ. އޭގައި ބުނަނީ އޭނާ ޖިހާދަށް ދިޔަ ވާހަކަ އާއި ދެން ދިމާވާނީ ސުވަރުގެއިން ކަމަށެވެ.

ޓްރިވަންޑްރަމްގައި އެއް ރޭ ރޭކުރަން ދިވެހި އަންހެނަކާ ކައިވެނިކުރި އެވެ. އެ ކަހަލަ ކައިވެންޏެއް ކުރަން ޖެހިދާނެ ކަމަކަށް އޭނާ ދުވަހަކު ވެސް ހިއެއްނުކުރެ އެވެ.

އެ ޒުވާނާ ގެންދިޔަ 500 ޑޮލަރު އޭނާގެ އަތުން "އަމީރު" އަތުލި އެވެ. ދެން ރޭލުގެ ދިގު ދަަތުރެއް ކޮށް ޕާކިސްތާންގެ ބޯޑަރު ކައިރިއަށް ދިޔަ އެވެ. ޕާކިސްތާނަށް އެތެރެވެވުނީ އެތައް ކަމެއް އޮޅުވާލައިގެންނެވެ.

ޕާކިސްތާނުގައި އޭނާ ގެންދިޔަ ތަނުގައި ދިވެހި އެހެން ބަޔަކު ވެސް ތިއްބެވެ. އެތަނުގައި އަރަބި ބަހާއި އެހެން ބައެއް ބަސްތައް ދަސްކޮށްދެ އެވެ. ފަސް މަސް ތެރޭގައި އޭނާއަށް އަރަބި ބަަސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެނގުނެވެ. ތިބުމާއި ކެއުމުގެ ކަންކަން ހަމަޖައްސާފައި އޮންނަނީ ހިލެ އެވެ.

ފަސް މަސް ފަހުން ގެންދިޔައީ ހަނގުރާމައިގެ ތަމްރީންތަކަށެވެ. އެއީ އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ވެސް "އޭކޭ47" ގައި އަތްލަން ލިބުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އެ ތަމްރީނުތަކުގައި އޭނާއާ އެކު 30 އަަކަށް ދިވެހިން ބައިވެރިވި އެވެ. ބަޑިޖަހަން ދަސްކޮށްދިނުމުގެ އިތުރުން ހަތިޔާރާ ގުޅޭ ތަފާތު މައުލޫމާތު ވެސް ދިނެވެ.

"ޓުރެއިނިން ނިންމާފައި އެންގީ ފަރުބަދަ މައްޗަށް އަރަން. ހުވާކުރިން މަރުވާން ނޫން ގޮތަކަށް ނުދާނެ ކަމަށް. ފަރުބަދަ މަތީ އެކަނި ސަވައިވްވުން ފަދަ ކަންކަން ދަސްކޮށްދިން،" ޒުވާނާ ކިޔައިދިނެވެ.

ތަމްރީން ނިމުމުން އެ އެންމެން ދެ ބަޔަކަށް ބަހާލަ އެވެ. އެއީ ހަނގުރާމައަަށް ކުރިމަތިލެވޭނެ މީހުންނާއި އެ ގާބިލްކަން ނެތް މީހުންނެވެ. ހަނގުރާމައެއްގައި ނޫޅެވޭނެ މީހުން ފޮނުވަނީ، އޭނާ ބުނި ގޮތުން ނަމަ، އަމިއްލައަށް މަރުވެގެން ދޭ ހަމަލާތަކަށް ތައްޔާރުވާށެވެ. އޭނާ އަކީ ތަންދޮރު ދަންނަ ތައުލީމީ މީހެއް ކަމުން އޭނާ ބަދަލުކުރީ އިދާރީ މަސައްކަތަށެވެ. އެކަން ފިޔަވައި ދެން މައިގަނޑު މަސައްކަތަކަށް އޮންނަނީ ޖާސޫސްކުރުމެވެ.

ޖިހާދުވުމުގެ ނަމުގައި އުޅޭ ބައެއް މީހުންގެ ހަގީގަތް މަޑުމަޑުން އޭނާއަށް ސާފުވާން ފެށީ ޖާސޫސްކުރަން އެކި ތަންތަނަށް ގޮސް މައުލޫމާތު އެއްކުރުމުގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެގޮތުން ދީނުގައި ހަރާންކޮށްފައިވާ ކިތައްމެ ކަމެއް އެ މީހުން ދިޔައީ ކުރަމުންނެވެ. ބަދުއަހުލާގީ އަމަލްތަކާއި ފައިސާގެ ވަގު މުއާމަލާތްތަކެވެ.

އެ ހުރިހާ ކަމެއް އެނގުނު އިރު އެތަނުގައި އޭނާ އުޅޭތާ ހަތް އަހަރު ވެއްޖެ އެވެ.

"އެމީހުންގެ ފަރާތުން އެކަންކަން ފެންނަން ފެށީމަ ވިސްނެން ފެށީ މިއީ އަދި ދީނަށް އުޅޭ ބައެއް ނޫންކަން. އެމީހުން ކަމެއް ކުރަން ބޭނުންވީމަ ހަރާމް ކަންކަން ވެސް ހުއްދަކޮށްލަނީ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.

"އެއީ ބޮޑުންނަށް ތިބޭ މީހުން ކުރާ ވިޔަފާރިއެއް. އެމީހުން ފައިސާގެ އެތައް މުއާމަލާތެއް ހިންގާ."

އެންމެ ފަހުން ފިލައިގެން އެނބުރި ރާއްޖެ އައީ އެ ހުރިހާ ކަމެއް އޭނާއަށް ފަޅާއެރުމުންނެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ބުނާ ގޮތުގައި އެހެން ޒުވާނުންނަށް އެ "މަޅިން" ސަލާމަތެއް ނުވެވެ އެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ހަގީގަތް އެނގުނަސް ގޮތްދޫނުކޮށް ތިބެނީ ކަމަށް އޭނާ ދެކެ އެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ، ޒުވާން އުމުރުގައި، އެހެން ބައެއްގެ ހަނގުރާމަތަކުގައި މަރުވުމެވެ.

ޒުވާނާ ބުނި ގޮތުގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކުރާ ދާހިލީ ހަނގުރާމަތަކަށް ދިވެހިން ފޮނުވަން ހަރަކާތްތެރިވާ ދިވެހި އެޖެންޓުން ރާއްޖޭގައި އުޅެ އެވެ. އެ މީހުންގެ އަމާޒަކަށް ހަދަނީ މިސްކިތްތަކަށް ނަމާދަށް ގަވާއިދުން ދާ ކުދިންނާއި ސުކޫލުތަކުގައި އުޅޭ ކުދިންނެވެ. ކުދިން ހޮވާއިރު ފަސޭހައިން ތަންތަނަށް ގެންދެވޭނެ އަދި އެކި ކަންކަމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި ކުދިންނަށް އިސްކަން ދެ އެވެ.

"ބައެއް މީހުން އަލްގައިދާ އަށް. އަނެއް ބަޔަކު ލަސްކަރޭ ތޮއިބާއަށް. އަދި އެހެން ޖަމާއަތްތަކަށް ވެސް މީހުން ފޮނުވާ،" ދިވެހިން ގެންދާ ބައެއް ދިމަދިމާލާ ބެހޭ ގޮތުން އޭނާ ބުންޏެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ އިތުރުން ސީރިއާގެ ދާހިލީ ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވާން ވެސް ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ގޮސްފަ އެވެ. ސަރުކާރުން ކުރިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެހެން ގައުމުތަކުގެ ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވާން ރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް ދިޔައީ ޖުމްލަ 49 ފިރިހެނުންނެވެ. އެކަމަކު އެ އަދަދު އެއަށް ވުރެ މަތިވާނެ ކަމަށް ބަައައް އެހެން ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.

ޖިހާދުގެ ނަމުގައި ދިވެހިން ބޭރަށް ފޮނުވަން އެއް ބަޔަކު މަސައްކަތްކުރަމުން ދާއިރު ހަނގުރާމަ ހިނގާ ގައުމުތަކުގެ ދީނީ ބައެއް އިލްމުވެރިން އިރުޝާދު ދެނީ ބޭރު މީހުން އެ ގައުމުތަކަށް އެތެރެނުވުމަށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ އިލްމުވެރިން އެދެނީ އަމިއްލަ ގައުމުގައި ތިބެގެން "އެ މީހުންނަށް ހެޔޮ ދުއާކޮށްދިނުމަށް" ކަމަށް، ރާއްޖޭގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.

ހަނގުރާމަތަކުގައި ދިވެހިން ބައިވެރިވުން ހުއްޓުވަން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން 2014 ގައި ނެރުނު ރައުޔުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކު ދެކެ ރުޅިއައިސްގެން އަދި ހައްގާއި ބާތިލް ވަކިނުވެވޭ ގޮތަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ ދީނީ ގޮތުން ޖިހާދަކަށް ނުވާނެ އެވެ.

ހަނގުރާމައިން ސަލާމަތްވެގެން އެނބުރި ރާއްޖެ އައި ޒުވާނާއަށް އެ ވާހަކަ ގަބޫލުކުރެވެ އެވެ. އަދި ޖިހާދަށް ވާގިދޭ މީހުންގެ ވާހަކަތަކުން ވިސްނުން ބަދަލުވެފައިވާ ދިވެހި އެހެން ޒުވާނުން ވެސް އެގޮތަށް ގަބޫލުކުރާ ނަމަ އާއިލާތަކުން ކަރުނަ އަޅާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ.