ދިވެހިރާއްޖޭގައި ލީގު ފޯމެޓް އުސޫލުން ރަސްމީ ލީގެއްގެ ގޮތުގައި، ދިވެހި ލީގު ފެށީ 2000 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެ އަހަރު ލީގު ޗެމްޕިއަންކަން، މައުރޫފް އަހުމަދު (މާއްޓޭ) ގެ ކޯޗު ކަމުގެ ދަށުން ހޯދީ ވިކްޓަރީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ 22 އަހަރު ތެރޭ ދިވެހި ކޯޗުންނަށް ލީގު ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިފައި ވަނީ މަދު ފަހަރަކު އެވެ.
އިއްޔެ މާޒިޔާއިން ލީގު ކާމިޔާބު ކުރުމާއެކު، އެ ޓީމުގެ ސާބިއާގެ ކޯޗު މިއޯޑްރާގް ޖެސިޗް އަކީ 18 ވަނަ ފަހަރަށް ލީގު ކާމިޔާބު ކުރި ބިދޭސީ ކޯޗެވެ. ދިވެހި ކޯޗުންނަށް އެކަން ކުރެވުނީ ފަސް ފަހަރު އެވެ.
"ހަމަ ގައިމު ވެސް ދިވެހި ކޯޗުންގެ ފެންވަރު ނެތެކޭ ނުބުނެވޭނެ. ދިވެހި ކޯޗުންނަށް އެ ފުރުސަތާއި އިހްތިރާމު ނެތީ،" މި ސީޒަންގެ ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕް މާޒިޔާ ބަލިކޮށް ކްލަބް ވެލެންސިއާ އަށް ހޯދައިދިން ކޯޗު އިސްމާއީލް އާސިފް (ކުޑަ ހީނާ) ބުންޏެވެ.
އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި ކްލަބް ތަކަށް ކިރިޔާ ފައިސާ ކޮޅެއް ލިބުނަސް އެ ޓީމަކުން ދީލާލަނީ ބިދޭސީ ކޯޗެއް ހޯދުމަށެވެ. ގްރީން ސްޓްރީޓްސްގެ ޒުވާން ކޯޗު އަލީ ނިސްތާރު މުހައްމަދު ވެސް ބުނީ ބިދޭސީ ކޯޗުންނަށް ދޭ އެއްބާރުލުން ދިވެހި ކޯޗުންނަށް ކްލަބް ތަކުން ނުދޭ ކަމަށެވެ.
ދިވެހި ލީގު ކާމިޔާބު ކުރި ރާއްޖޭގެ ކޯޗުން
- މައުރޫފް އަހުމަދު (މާއްޓޭ)
- މުހައްމަދު ޝިޔާޒު (މޯހަން)
- އަލީ ސުޒޭން
- މުހައްމަދު ނިޒާމް
"ނިއު ރޭޑިއަންޓުން 2012 ގައި މޯހަން ކޯޗު [މުހައްމަދު ޝިޔާޒު] ލީގު ހޯދީ އެއް ވެސް މެޗަކުން ބަލި ނުވެ. އެ އަހަރުގެ އެފްއޭ ކަޕް ނޫނިއްޔާ ހުރިހާ މުބާރާތެއް ނެގި. އެކަމަކު ޖެހިގެން އައި އަހަރު މޯހަން އަށް އެ ޓީމުން ފުރުސަތެއް ނުލިބުނު. ގައިމު ވެސް ކާމިޔާބު ނުހޯދިގެނެއް ނޫން ދުރަށް ދާން ޖެހުނީކީ އެއް،" ނިސްތާރު ބުންޏެވެ.
"ކްލަބަ ކުން މި ބުނަނީ އާނ މިފަހަރު ތިމަންނަމެން ކުޅެލާނީއޭ، އެހެން ބުނާ ފަހަރެއްގައި ނޫނިއްޔާ ގިނަ ފަހަރަށް ކްލަބަކުން ދިވެހި ކޯޗަކަށް ޖާގައެއް ނުލިބޭނެ. އަނެއްކާ ބޭރު ކޯޗަކާ އެކު ކުރާ އިންވެސްޓްމެންޓް ދިވެހި ކޯޗަކު ހުންނައިރު ކްލަބަކުން ނުކުރާނެ."
މި ސީޒަންގައި މާޒިޔާ އަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އިރުޝާދު ދިނީ މޯހަން އެވެ. އޭނާ މާޒިޔާގެ ކޯޗު ކަމަށް ހަމަޖައްސަން ބޭއްވި ނޫސްވެެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މާޒިޔާގެ ޗެއާމަން އަހުމަދު ސާޖިދު ވިދާޅުވީ މާޒިޔާގެ ކޯޗުކަން ދިވެއްސަކާ ހަވާލުކޮށްގެން އެހެން ހަރުފަތަކަށް ދާން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.
"މާޒިޔާއިން ވެސް އަދި ކޮންމެ ދިވެއްސަކު ވެސް އެދޭނީ ދިވެއްސަކަށް ރަނގަޅު ގޮތެއްވާން. އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު މި ބަލަނީ ދިވެހި ކޯޗަކަށް ރަނގަޅު މުސާރައެއް ދީގެން ދިވެހި ކޯޗަކާ އެކު ކާމިޔާބުކުރެވޭތޯ. އަޅުގަނޑު ދެކެން ބޭނުންވާ ދުވަހަކީ ދިވެހި ކޯޗަކާ އެކު މާޒިޔާ އަށް އެހެން ހަރުފަތަކަށް ދެވޭނެ ދުވަހެއް،" މިދިޔަ އަހަރު އޮކްޓޯބަރު މަހު، މޯހަން މާޒިޔާގެ ކޯޗު ކަމަށް ހަމަޖެއްސުމަށް ބޭއްވި ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްގައި އަހުމަދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެކަމަކު ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕްގެ ނާކާމިޔާބާ އެކު، މޯހަން މަގާމުން ވަކި ކުރި އެވެ. މިދިޔަ ސީޒަންގައި މާޒިޔާ އަށް ފުރުތަމަ އިރުޝާދު ދިނީ ޓީސީ އަށް ލީގު ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދައިދިން މުހައްމަދު ނިޒާމެވެ. އެކަމަކު ލީގުގައި މެޗަކުން ވެސް ބަލި ނުވަނީސް މާޒިޔާގެ ކޯޗު ކަމުން ދުރަށް ދާން ޖެހުނެވެ. ޗެރިޓީ ޝީލްޑް މެޗުގައި، އީގަލްސް އަތުން ބަލި ވުން ފިޔަވައި ނުރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނިޒާމަކަށް މާޒިޔާގައި ނެތެވެ.
ކުޑަ ހީނާ ބުނި ގޮތުގައި ނަތީޖާ އަށް ބަލައިގެން ކޯޗަކު މަގާމުން ދުރަށް ދާން ޖެހޭ ހާލަތެއް މާޒިޔާގައި އޭރު ނިޒާމް އަކަށް ނެތެވެ. ވެލެންސިއާ އަތުން އެއްވަރުވި މެޗަށް ފަހު މާޒިޔާގެ ކޯޗުކަމުން ނިޒާމް ދޫކޮށްލި އެވެ.
ހީނާ ބުނި ގޮތުގައި މާޒިޔާގައި އޮތް ސްކޮޑަކީ ދިވެހި ކޯޗަކާ އެކު ވެސް ލީގު ހޯދޭނެ ފެންވަރުގެ ޓީމެކެވެ. މޯހަން މަގާމުން ވަކި ކުރުމަށް ފަހު މާޒިޔާގެ ކޯޗު ކަން، މިހާރުގެ ކޯޗު ޖެސިޗް ހަވާލު ކުރީ ދިވެހި ލީގު ފެށުމުގެ ކުރިންނެވެ. މާޒިޔާ އަށް ލީގު ހޯދައި ދިނުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ސްޕެއިންގެ ފޯވާޑް ޕެޑްރޯ ޑޮމިންގޭޒް (ޓާނާ) ވެސް މާޒިޔާ އިން ސޮއި ކުރުވީ އޭގެ ފަހުންނެވެ.
"ނަތީޖާ ގޯސް ވެގެން ކޯޗު ވަކި ކުރަންޏާ ކީއްވެބާ އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ނާކާމިޔާބު ވީމަ މިހާރުގެ ކޯޗު ދުރަށް ދާން ނުޖެހެނީ. ނަތީޖާ ގޯސްވެގެން އަބަދު ވެސް ދުރަށް ދާން މި ޖެހެނީ ދިވެހި ކޯޗުން،" މާޒިޔާއިން ނިޒާމް ވަކި ވާން ޖެހުނު ހާލަތު އަޅާ ކިޔަމުން ކުޑަ ހީނާ ބުންޏެވެ.
ނިސްތާރު ބުނިގޮތުގައި ގޮތުގައި ދިވެހި ކޯޗަކަށް އިތުބާރު ކޮށްފައި ޓީމު ވަރުގަދަ ކޮށްދޭނަމަ ދިވެހި ކޯޗުންނާ އެކު ވެސް ލީގު ހޯދޭނެ އެވެ.
"އެކަމަކު ދިވެހި ކޯޗުންނަށް ނުލިބެނީ ދެއްތޯ އެ އެއްބާރުލުން ވެސް،" ނިސްތާރު ބުންޏެވެ.
