ޗާގޯސް އަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތީ ބާރު އެއްވެސް އިރަކު ހިނގާފައިވާ ގައުމެއްކަން އެނގޭނެ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތް ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހަންމަދު ސޯލިހު މިރޭ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
އިންޓަނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޯ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) އިން މިއަދު ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެން، ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރުންނާ އެކު މިހާރު ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގައި އެތައް ގާނޫނުއަސާސީއެއް އައިއިރު އެއިން އެއްވެސް ގާނޫނުއަސާސީއެއްގައި ވެސް ޗާގޯސްގެ ވާހަކައެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އިޓްލޮސް އިން ނިންމީ ފުށު އަރާބައި އިކުއި ޑިސްޓެންސްގެ އުސޫލުގެ ދަށުން ބަހާލާށެވެ. މި މައްސަލަ ރާއްޖެ އިން ބޭނުންވި ގޮތަށް، ހިލާފު އުފެދުނު ބައި ވެސް ރާއްޖެ އަށް ލިބުނެވެ.
ޗާގޯސް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރާނެތޯ ނޫސްވެރިޔަކު ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ، ޗާގޯސް އަކީ ކޮން ބައެއްގެ ތަނެއް ކަމާ މެދު މީގެ ކުރިން ވަނީ ގޮތްތަކެއް ނިމިފައި ކަމަށް ގަބޫލު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.
"ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ޒަމާނެއްގައި އެއްވެސް އިރެއްގައި ދިވެހިންގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ހިނގާ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ފެންނާކަށް ނެތް. އަދި ގާނޫނުއަސާސީ ލިޔެވެން ފެށީއްސުރެ 1932 އިން ފެށިގެން, ސަރަހައްދު ކަނޑައެޅިގެން މިހާތަނަށް އައިއިރު ވެސް އެއިން އެއްވެސް ގާނޫނުއަސާސީއެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަރަހައްދުގެ ތެރޭގައި ޗާގޯސް ހިމެނިފައެއް ނެތް،" ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެހެންވެ ޗާގޯސް އަކީ ދިވެހިންގެ ތަނެއް ކަމަށް ބުނެވޭނެ ތާރީހީ ހެއްކެއް, އަދި ގާނޫނީ ގޮތުން ވެސް އެކަން ބެލެވޭނެ ޖާގައެއް ފެންނާކަށް ނެތް."
ރައީސް ވިދާޅުވީ ޗާގޯސްގެ މިލްކުވެރިކަމާ ދޭތެރޭގައި އުފެދިގެން އުޅުނު މައްސަލައަކީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސް އާ ދޭތެރޭ އޮތް މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ.
"މޮރިޝަސް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އަތްދަށުގައި އޮތްއިރު ޗާގޯސް މޮރިޝަސްގެ ތެރެއިން އިނގިރޭސިން ވަކިކުރި. އޭގެ ފަހުން 1967 ގައި މޮރިޝަސް އަށް މިނިވަންކަން ލިބިގެން ދިޔައީ. އެ ހިސާބުން ފެށިގެން ވެސް މޮރިޝަސް އިން ޗާގޯސްގެ މައްޗަށް މިލްކުވެރިކަން އޮތްކަމަށް [ބާރު އޮތް ކަމަށް އެ ގައުމުން] ވަކާލާތު ކުރަމުން ގެންދިޔަ. އެހެން ގޮސް, 2017 ވަނަ އަހަރު މި މައްސަލަ މޮރިޝަސް އިން އދ. އަށް ހުށަހެޅި. އަދި އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އދ. ގެ ޖެނެރަލް އެސެމްލީން ވަނީ މައްސަލަ އައިސޭޖީ އަށް ހުށަހަޅަން ނިންމައިފައި. އައިސީޖޭ އިން ދިނީ ގާނޫނީ ލަފައެއް ދިން އެއީ މޮރިޝަސްގެ ބައެއް ކަމަށް."
ރައީސް ވިދާޅުވީ، އައިސީޖޭ އިން ނިންމި ނިންމުމަށް އދ.ގެ ޖެނެރަލް އެސެމްބްލީން ވޯޓަކަށް އެހި ކަމަށާއި ރާއްޖެ ހިމެނޭ ގޮތަށް ހަ ގައުމު ފިޔަވައި ވޯޓު ދިނީ އެ ނިންމުމާ ދެކޮޅަށް ކަމަށެވެ.
"އެ ދުވަހު ވޯޓު ދެމުން ވެސް ބުނެފައި ވާނެ އަޅުގަނޑުމެން ވޯޓު ދެނީ އަސްލު މައްސަލައާ އިދިކޮޅަކަށް ނޫނޭ. އޭރު އިޓްލޮސްގައި މޮރިޝަސް ދައުވާކުރޭ ޗާގޯސްގެ މައްސަލައެއް އީއީޒެޑް ކަނޑައެޅުމާ ބެހޭ ގޮތުން. އޭރު އަޅުގަނޑުމެން ވެސް އޮންނާނެ މައްސަލައެއް ލައިފައި މޮރިޝަސް އަކަށް [އެ ދައުވާ ކުރުމުގެ] ފުރުސަތެއް ނެތް ކަމަށް ބުނެ. [އެހެންވެ] އެއަށް ބާރު ދިނުމުގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ދިން ވޯޓެއް އެއީ. އެކަމަކު އޭގެ ފަހުން އިޓްލޮސް އިން ނިންމާފައި މި އޮތީ އައިސީޖޭގެ ނިންމުމާ އެއްގޮތަށް މޮރިޝަސްގެ މައްސަލަ ބެލޭނެ ކަމަށް."
"އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކުރިން ވެސް ދެންނެވިހެން މުއާހަދާތަކުގައި ބައިވެރިވެފައި ތިބި ބަޔަކަށް ވާތީ މޮރިޝަސްއާ ބެހޭ ގޮތުން އިޓޮލްސް އާއި އައިސީޖޭގެ ނިންމުމަކީ އެ މުއާހަދާގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ގައުމުތަކުން ތަބާވާން ޖެހޭ އެއްޗެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑު ދެކެނީ."
ޕްރެސް ކޮންފަރެންސްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި، ފޮރިން މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވީ، ޗާގޮސްގެ މައްސަލައިގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ގޮތުން ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކުގައި އިނގިރޭސި ވިލާތުން އަބަދު ވެސް މަޝްވަރާ ކުރަނީ މޮރިޝަސް އާ ދެމެދުގައި ކަމަށެވެ. ޗާގޮސްގެ މައްސަލައިގައި ރާއްޖެ އާ ދެމެދު އެއް ވެސް އިރެއްގައި އެއް ވެސް މަޝްވަރާއެއް ކުރިއަށް ގެންދެވިފައި ނުވާކަމަށް ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.