ރާއްޖޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ 81 ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ ދުންފަތުގެ ސަބަބުންގެ ޖެހޭ އެކި ބަލިތަކުގައި މަރުވާ މީހުން ކަމަށް ހެލްތް މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ނާޒިމް އިބްރާހިމް މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާ ދުވަހާ ގުޅުވައިގެން މިނިސްޓަރު ނެރުއްވި ހިތޯބެއްގައި ވިދާޅުވީ ދުންފަތުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގައި އަހަރަކު ހަތް މިލިއަން މީހުން މަރުވާ ކަމަށެވެ. އަދި ރާއްޖެ އަށް 462 މިލިއަން ސިނގިރޭޓް އެތެރެކުރާ އިރު އެކަމަށް 1.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ އިސްރާފު ކުރާ ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.
މިނިސްޓަރުގެ ހިތޯބުގައި، ބޭކާރު ގޮތުގައި ފައިސާ ހޭދަކޮށް، ދިގު މުއްދަތަކަށް މަސައްކަތް ނުކޮށް ތިބެން ޖެހުމުން އަމިއްލަ ނަފުސާއި އާއިލާގެ ކުރިއެރުމާއި ތަރައްގީ އަށް ހުއްޓުން އަރާކަން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
ރާއްޖެއަކީ ދުންފަތުގެ ބާވަތްތައް އުފައްދާ ގައުމެއް ނޫން ނަމަވެސް ދުންފަތުގެ ބާވަތްތަކުގެ ވިޔަފާރިން ބޮޑު ނަފާއެއް މަދު ވިޔަފާރިތަކަކަށް ލިބެމުންދާކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެހެން އެންމެންނަށް އެކަމުން ލިބެމުންދަނީ ނުހަނު ބޮޑު ގެއްލުން. ވީމާ، އަޅުގަނޑުމެން މިކަމާ ވަރަށް ހޭލުންތެރިވެ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުގެ މައްސަލަ އާއި ދުންފަތް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާ މެދު ވަރަށް ފުންކޮށް ވިސްނަން އެބަޖެހޭ،" ހިތޯބުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެ އެވެ.
ދުންފަތުގެ ޝިކާރައަކަށްވެ އަދި އެ އަމަލު ކުރުމުގައި ދެމިހުރެ މި ހުރިހާ ގެއްލުމެއް ލިބުމަކީ، އެއްވެސް މީހަކަށް އޮތް ހައްގެއް ނޫން ކަމަށާއި އެ ގެއްލުން ތިމާގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގެ އެހެން މީހުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވެސް ލިބިގެންވާ ހައްގެއް ނޫން ކަން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
"ހޯދާ ލިބިގަންނަންވީ ހައްގަކީ ދުންފަތުގެ ވަބާއިން ތިމާއާ އާއިލާ އާއި ގައުމު ސަލާމަތްވެ އޮތުމުގެ ހައްގު. މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ވަކި ފަރުދެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަދި ގައުމެއްގެ ފެންވަރުގައި ވެސް ފިކުރުކުރަންޖެހޭ މުހިއްމުކަން،"
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ ދުންފަތަށް ދެވި ހިފާފައިވާ ފަރާތްތައް އެކަމުން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ދޭންޖެހޭ ފަރުވާ މިހާރު މިވަނީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ލިބޭނެ ގޮތް ހަމަޖެހިފައި ކަމަށެެވެ. އަދި ދުންފަތަކީ ފަސޭހަ އިން ލިބެން ހުންނަ އެއްޗަކަށް ވިޔަނުދިނުމަށާއި އަލަށް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލް ކުރަން ފަށާ ކުދިން އިތުރުވާ ނިސްބަތް މަދުކުރުމަށްޓަކައި، ދުންފަތުން ނެގޭ ޓެކްސް އިތުރުކޮށް އަގުތައް ބޮޑުކޮށްފައިވާކަން ހިތޯބުގައި ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ ދުންފަތުގެ އުފެއްދުންތައް ބަންދު ކޮށްފައި ހުންނަ ފޮށީގެ ބޭރުގައި ގްރެފިކް ހެލްތް ވޯނިން މެސެޖުތައް ވަރަށް އަަވަހަށް ތައާރަފްކުރާނެ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން އީ ސިނގިރޭޓާއި ޝީޝާ އަދި ވޭޕިން ފަދަ ތަކެތި ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.