ބޭރަށް ބަރޯސާ ނުވެ ހަމަ އެއްގޮތެއް ވެސް ނެތް!

މިއުޅެނީ ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ފިޔާކޮޅެއް ވެސް ނުހެއްދިގެންނެވެ. ކާލަން ބޭނުންވާ މިންވަރުގެ ފިޔާކޮޅު ވެސް ޖެހެނީ އަވަށްޓެރި އިންޑިއާއިން ގެންނާށެވެ. ރާއްޖެއަށް ފުދޭ މިންވަރާ ކައިރިއަށް ވެސް ކުކުޅު ބިހެއް ވެސް ލިބެނީ އިންޑިއާއިން ގެނެސްގެންނެވެ. ވަށައިގެން ކަނޑު އޮތަސް ދިވެހިން ބޭނުންވާ ގަރުދިޔަކޮޅު ކައްކާލަން ހިކި ލޮނުކޮޅެއްހާ މިންވަރު ވެސް ރާއްޖޭގައި ނުއުފެއްދެ އެވެ. އެހާ ވެސް ރާއްޖޭގައި އުފެއްދުންތެރިކަން ދަށެވެ.

ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު މުޅިން ބިނާވެފައި ވަނީ ބޭރުގެ ގައުމުތަކަށޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެ އެވެ. އަވަށްޓެރި އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަން ނުލިބޭ ނަމަ ދިވެހިން ބޭނުންވާ ކާޑުގެ ބާވަތްތަކާއި ކެއިން ބުއިމަށް ބޭނުންކުރާ ގިނަ ބާވަތްތަކެއް ނުލިބޭނެ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ހިލަ އާއި ހިލަވެލި ފަދަ ގެދޮރު އިމާރާތްކުރަން ބޭނުންވާ އަސާސީ ބާވަތްތައް ވެސް ގެންނަން ޖެހެނީ އިންޑިއާ އިންނެވެ. އެއިން އެއްވެސް ބާވަތެއް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލް ކަމެއް ރާއްޖެއަކު ނެތެވެ.

މަސްވެރިން ބާނާ މަސްކޮޅު ދަޅުގައި ބަންދުކޮށްގެން ރަނގަޅު އަގެއް ލިބެނީ ޔޫރަޕްގެ އިއްތިހާދުގެ ހާއްސަ އިނާޔަތްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއިން ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ގުޅިފައި ވަނީ ބޭރުގެ ގައުމުތަކާ އެވެ.

މުޅި އިގްތިސާދުގެ މައި އިންޖީނަކީ ޓޫރިޒަމް އެވެ. ރާއްޖެ އަންނަ ޓޫރިސްޓުންގެ 70 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ޔޫރަޕެވެ. މާދަމާ ވެސް ޔޫރަޕުން ދަތިކުރުމުގެ އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އަޅައިފި ނަމަ ދިވެހިން ބަނޑަށް ޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އެބަ އޮތެވެ. މިއީ ދިވެހިންނަށް އިގްތިސާދީ މިންވަންކަން ލިބިފައި ނެތް ކަމުގެ ވަރަށް ކުޑަ މިސާލެކެވެ.

ރާއްޖެއަށް ހަގީގީ މިނިވަންކަން ހޯދަން އިގްތިސާދުގެ ލަގަން ދިވެހިންގެ އަތް މައްޗަށް ގެންނަން ޖެހޭ ކަމަށް މިނިވަން ދުވަހުގެ ތަގުރީރުގައި ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ވިދާޅުވީ އެފަދަ ސަބަބުތަކާ ހެދި ކަމަށްވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދަން ބޭނުން ނަމަ ދިވެހިން ކުރަން ޖެހޭ ދަތުރު ވަރަށް ދިގެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހިންނަށް ބޭނުންވާ ކާޑުގެ ބާވަތްތަކާއި ކެއުމަށް އާއްމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ބާވަތްތަކާއި އިމާރާތްކުރަން ބޭނުންކުރާ އަސާސީ ބާވަތްތައް އަމިއްލައަށް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަން ހޯދަން ޖެހެ އެވެ. މިއީ ވުމަށްވުރެ ނުވުން ގާތްކަން ކަމެވެ.

އިނގިރޭސީންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންވުމަށް އިންޑިއާގެ މިނިވަންކަމުގެ ބާނީ މަހާތުމާ ގާނދީ 1917 ވަނަ އަހަރު ފެއްޓެވި ފަދަ ސަތިޔަގްރަހާ ހަރަކާތެއް ކުރިޔަށް ގެންދެވޭ ފަދަ ހިތްވަރެއް އަދި އެ ގާބިލް ކަމެއް ވެސް ދިވެހިންގެ ނެތެވެ. މަހާތުމާ ގާނދީ އެ ހަރަކާތް ފެއްޓެވީ އިންޑިއާގައި އެފަދަ ގާބިލްކަން ހުރެގެންނެވެ.

ދިވެހިން ބޭނުންކުރާ ތަކެތީގެ 99 ޕަސެންޓް އިމްޕޯޓްކުރަން ޖެހޭއިރު އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދަން ބޭނުން ނަމަ އޭގެ ތެރެއިން 50 ޕަސެންޓް ވަރު ރާއްޖޭގައި އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަން ހޯދަން ޖެހެ އެވެ. ރާއްޖެއިން ލިބެން ހުރި ވަސީލަތްތަކަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ގާބިލްކަމެއް ހޯދަން ވެސް އެތައް އަހަރެއް ހޭދަވެދާނެ އެވެ.

"ވަށައިގެން ކަނޑު އޮތްއިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް އަދިވެސް މިއުޅެނީ ބޯފެން އުފެއްދުމުގެ ގާބިލްކަމެއް ނުލިބިގެން. އަޅުގަނޑުމެން ގައުމަކީ މަސްވެރި ގައުމަކަށްވާއިރު ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ދަޅުމަސް ނުލިބޭތީ މިޖެހެނީ ތައިލެންޑުގައި ބަންދުކޮށްގެން މަސްދަޅު އެތެރެކުރަން. މިއީ ވަސީލަތްތައް ހުރެގެން ވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ހުރި މިންވަރަކީ،" ނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް ވާހަކަދެއްކެވި އިގްތިސާދީ ތަޖުރިބާކާރަކު ވިދާޅުވި އެވެ.

މި ސަރަހައްދުގެ ބައެއް ގައުމުތައް މިސާލަކަށް ނަގައިގެން އަބަދުވެސް ވާހަކަދައްކާއިރު އެ ގައުމުތަކަށް އިގްތިސާދީ މިނިވަން ލިބިފައި ވަނީ އެ ގާބިލްކަން ހުރެގެންނެވެ. މިސާލަކަށް މެލޭޝިއާ ނަގަމާ ހިނގާށެވެ. ޑިމޮކްރަސީގެ އުސޫލްތަކާ ބީރައްޓެހި މެލޭޝިއާއަކީ ބިން ބޮޑު އަދި ގުދުރަތީ ވަަސީލަތްތައް އިންތިހާއަށް ލިބިފައިވާ ގައުމެކެވެ. ކާޑުގެ ބާވަތްތަކުން ފެށިގެން ތެލާއި ގޭހާއި ލަކުޑި އާއި ރަބަރު ފަދަ ބާވަތްތައް އެ ގައުމަށް ފުދޭ މިންވަރަށް ވުރެ ވެސް އިތުރަށް އެބަ އޮތެވެ. އޭގެ އިތުރުން އިގްތިސާދީ އެހެނިހެން ހަރަކާތްތަކާއެކު މެލޭޝިއާއަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގައި ވެސް އެންމެ ވަރުގަދަ އެއްބާރެވެ. އެހެންވެ އެ ގައުމުގައި އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދުމުގެ ގާބިލްކަން ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް ދިވެހިންނަށް އެ ގާބިލްކަން ލިބިފައިވޭ ހެއްޔެވެ؟

އިގްތިސާދީ ތަޖުރިބާކާރު ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއަށް އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދުމަކީ އެހާ ފަސޭހަ ކަމެއް ކަމަށް ނުވި ނަމަވެސް ރާއްޖެއަށް ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށް އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތައް ފުޅާކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.

"އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދުމަކީ އެހެން ގައުމުތަކަށް ނުފޫޒެއް ނުފޯރުވޭ މިންވަރަށް ގައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން. އެކަން ކުރުމުގެ ގާބިލްކަމެއް ނެތް. އެހެންވެ އަޅުގަނޑުމެން އެބަ ޖެހޭ މުއްސަނދި ގައުމުތަކާ ގުޅުން ބަދަހިކޮށްގެން ތަރައްގީ ހޯދަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ ދިވެހިންނަށް ބޭނުންވާ ކާބޯތަކެތީގެ ބައެއް ބާވަތްތައް ރާއްޖެ ގެނެސް ބަންދުކުރަން ފެށުމަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފި ނަމަ އޭގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުން އެތަކެތި ލިބޭ އަގަށްވުރެ ހެޔޮ އަގުގައި އާއްމުންނަށް ލިބޭނެ މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް އެ ތަޖުރިބާކާރު ވިދާޅުވި އެވެ.

ނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް "މިހާރު"އާ ވާހަކަދެއްކެވި ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވެސް ވިދާޅުވީ އިމްޕޯޓްކުރާ ބާވަތްތައް މަދުކުރަން ބޭނުން ނަމަ ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތައް އިތުރުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.

"ރާއްޖޭގައި ގާބިލްކަން އެބަހުރި އިމްޕޯޓްކުރާ ބައެއް ބާވަތްތައް ހެއްދުމުގެ. އެގޮތުން ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތަކާއި އެނޫން ވެސް ހިދުމަތްތައް ދެވެން އެބަހުރި،" އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ އިގްތިސާދު ފުޅާކުރުމަކީ ހުރިހާ ސަރުކާރުން ވެސް ގެންގުޅުނު ވިސްނުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މި ސަރުކާރުގެ ވިސްނުން ވެސް ހުރީ ދުރު މުސްތަގުބަލަށް އަމާޒުކޮށްގެން އިގްތިސާދު ޑައިވާސިފައިކުރަން ކަމަށެވެ.

"މި ސަރުކާރުން އެސްއީޒެޑް ޑިޒައިންކޮށްފައި ވަނީ ޓެކްސްތަކުންނާއި އެ ނޫން ވެސް ލުއި ދީގެން އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ގެންނަން. އެގޮތުން ލައިޓް އިންޑަސްޓްރިއަލް ސެކްޓާ ފުޅާކުރަން އިސްކަންދޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

އެ އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ ރާއްޖެ ފަދަ ކުދި އެހެން ގައުމުތަކުން ކާމިޔާބު ކަމާއެކު އެކަންތައް ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އޭނާ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކެވީ ސީޝެލްސް އެވެ.

"އިންވެސްޓަރުން ގެންނަން ލުއިތަކެއް ދީގެން ޝީސެލްސްއިން ވެސް ކާމިޔާބު ކަމާއެކު ތަޖުރިބާކޮށްފައި. ހަމަ އެގޮތަށް ރާއްޖެއިން ވެސް މި ދަނީ ފައިނޭންޝަލް ދާއިރާ ވަރުގަދަކުރުމަށް މަސައްކަތެއް ކުރަމުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރަކަށް ތިން އަހަރުވާން ދާއިރު މިހާތަނަށް ފެންނަމުން ދަނީ އިގްތިސާދީ މަސައްކަތްތަކެއް އިތުރު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އުމުރާނީ ތަރައްގީ އަށް މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާ ތަނެވެ. ތެދެކެވެ؛ ރިސޯޓް ހަދަން ރަށްރަށް އެބަ ދޫކުރެ އެވެ.

ފަޅު ރަށްތައް ހަމައެކަނި ޓޫރިޒަމްގެ ބޭނުންތަކަށް ދޫކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ބައެއް ބާވަތްތައް ހެއްދުމުގެ ފުރުސަތު ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ދަނޑުވެރިކަންކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ދެވިދާނެ އެވެ. އެފަދަ ފަރާތްތަކަށް ލުއި ލޯނާއި ވިޔަފާރި ފުޅާކުރަން އެނޫން ވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފި ނަމަ ބޭރަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ކުޑަކުރެވިދާނެ އެވެ.

"ރާއްޖޭގައި ހެއްދިދާނެ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތައް އެބަހުރި. އެކަމަކު އިންޑިއާ އާއި ލަންކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ހައްދަމުންދާ ފުޅާކޮށް ރާއްޖޭގައި އެކަން ނުކުރެވިދާނެ. ރާއްޖޭގައި އެ މިންވަރަށް ބިމެއް ވެސް ނެތް. މިސާލަކަށް ދޮންކެޔޮ ހައްދާ ނަމަ އެކަމަށް ވެސް އެތައް ހެކްޓަރެއްގެ ބިން ބޭނުންވޭ،" ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ދަނޑުވެރިކަމުގައި ކުރާ ކުންފުންޏަކުން ވާހަކަދެއްކެވި ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އެވެ.

އިގްތިސާދު ފުޅާކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ވިސްނުން ބޮޑަށް ހުރީ ގައުމަށް ނުކުތާވަރުގެ ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނަގައިގެން ބިޔަ ޕްރޮޖެކްޓްތައް ހިންގުމަށެވެ. ސަރުކާރުުން ދެކޭ ގޮތުގައި މާލެއާއި ހުޅުމާލެ ގުޅުވައިދޭ 200 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބްރިޖުން ވެސް ލިބޭނީ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމެކެވެ. އެއާޕޯޓް ތަރައްގީކޮށްގެން އަހަރަކު ފަސް މިލިއަން ފަސިންޖަރުންނަށް ހިދުމަތްދީގެން ވެސް އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން އަންނާނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ދެކެ އެވެ. އެކަމަކު އާބާދީގައި 2،000 މީހުން ހަމަނުވާ ރަށްރަށުގައި ބޮޑު ހިލަ ޖަހައިގެން 200 ފޫޓު ފުޅާ 250 ފޫޓު ދިގު ބަނދަރަކާއި ނަރުދަމާ އާއި ބޯފެނުގެ ނިޒާމް ގާއިމުކުރުމުން އިގްތިސާދަށް ލިބޭނެ ކުރިއެރުމެއް ނުވިސްނެ އެވެ.

އާބާދީ ކުޑަ ރަށްތަކަށް އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއް އޮއްސުމުގެ ބަދަލުގައި ބިން ބޮޑެތި ރަށްތަކަށް މީހުންނަށް ބަދަލުވެވޭނެ ފުރުސަތު ދީފި ނަމަ އިގްތިސާދުން ފޭދިގެންދާ ބައި ކުޑަވެގެންދާނެ ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި މާލީ އިދާރާތަކުން އެކި ފަހަރުމަތިން ރާއްޖެއަށް ލަފާދީފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެއިން އެއްވެސް ލަފަޔަކަށް އަމަލްކުރާ ތަނެއް ނުފެނެ އެވެ.

އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ހޯދުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ވާހަކަދައްކާއިރު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަމަކީ އެހެން ގައުމުތަކަށް ބަރޯސާވުން ދޫކޮށްލާށެވެ. މިއީ ދިވެހިންނަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެއްތޯ ބަލަންޖެހެ އެވެ. މިހާތަނަށް އައިއިރު އެހެން ގައުމުތަކާ ނުލައި ދިވެހިންނަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ބާވަތްތައް ވެސް ހޯދުމުގެ ގާބިލްކަމެއް ނެތެވެ.