އިނގިރޭސިވިލާތުގައި 1949 އާއި 1976 އާ ދެމެދު ހިންގި "މަޖުބޫރުން ކުދިން އެޑޮޕްޓްކުރުމުގެ" ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން "އަނިޔާ ލިބި ވޭން އުފުލަން ޖެހުނު" އާއިލާތަކުގެ ކިބައިން އެ ގައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު ކިއާ ސްޓާމާ ޕާލިމަންޓުގެ ހައުސް އޮފް ކޮމަންސްގައި ރަސްމީކޮށް މާފަށް އެދިވަޑައިގެންފި އެވެ.
އޭރުގެ މުޖުތަމައުގައި ކައިވެނިން ބޭރުން ވިހާ މައިންނަށް އޮތް ހުތުރު ނަމާއި ފިއްތުންތަކުގެ ސަބަބުން، ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކާއި، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކާއި ފައްޅިތަކުން ހިންގި ހާއްސަ "މަދަ އެންޑް ބޭބީ ހޯމްސް" ތަކަށް ވަނީ ޒުވާން މައިންގެ 185,000 އަށްވުރެ ގިނަ ދަރިން މަޖުބޫރުން ގެންގޮސްފަ އެވެ. އަދި އެ ކުދިން ވަނީ އެހެން އާއިލާތަކަށް އެޑޮޕްޓް ކުރަން ދީފައިވެ އެވެ.
ބޮޑުވަޒީރު މާފަށް އެދިވަޑައިގެން ބަޔާން ދެއްވި އިރު، އޭރުގެ ހާދިސާތަކުގެ ޝިކާރައަކަށްވި ގިނަ އަދަދެއްގެ މައިންނާއި މިހާރު ބޮޑެތިވެފައިވާ އޭރުގެ ތުއްތު ކުދިން މަޖިލިސް ކުރާގޭގެ ގެލެރީގައި ތިއްބެވެ. އެމީހުންނާ މުހާތަބު ކުރައްވައި ބޮޑުވަޒީރު ސްޓާމާ ވިދާޅުވީ، މިއީ ދައުލަތުން ހިންގި ނިޒާމީ ބޮޑު ޖަރީމާއެއް ކަމަށެވެ.
"މިއީ އަހަރެމެންގެ ތާރީޚުގައި ޖެހުނު ކަޅު ލައްގަނޑެއް. ޒުވާން، ނާޒުކު މައިންނަށް ބިރުދައްކައި، މަޖުބޫރުކޮށްގެން ދަރިން އަތުލީ އެމީހުންގެ އެއްވެސް ރުހުމެއް ނެތި. މިކަމުގެ ލަދާއި ހުތުރު ނަން އޮންނަންވީ އެ މައިންނަކަށް ނޫން. ލަދުވެތިވާންވީ ދައުލަތް. އަދި މުޅި ގައުމުގެ ނަމުގައި އަޅުގަނޑު މިކަމަށް ނުހަނު އިޚްލާސްތެރިކަމާ އެކު މާފަށް އެދެން،" ސްޓާމާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެޑިއުކޭޝަން ސެކްރެޓަރީ ބްރިޖެޓް ފިލިޕްސަން ވެސް ވަނީ މިއީ ދައުލަތުން ވީ ބޮޑު އިހުމާލެއްކަމަށް އެއްބަސްވެ، މައިންނާއި ކުދިންގެ މެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ލޯތްބާއި ގުޅުން ދައުލަތުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ގެއްލުވާލާފައި ވާތީ ހިތާމަކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ޖަމިއްޔާތަކުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އޭރު ކައިވެނިން ބޭރުން ބަލިވެއިންނަ ޒުވާން އަންހެނުން އާއިލާއާ ވަކިކޮށް، މުޖުތަމައަށް ސިއްރުން ހާއްސަ މަރުކަޒުތަކެއްގައި ބަންދުކުރެ އެވެ. އެތަންތަނުން އެމީހުންލައްވައި ބުރަ މަސައްކަތް ކުރުވައި، އެކަނިވެރިކަމުގައި ނަފްސާނީ އަނިޔާދޭ ކަމަށް ވެސް ބުނެ އެވެ. އަދި ވިހެއުމާއެކު އެ ކުދިން އެޑޮޕްޓްކުރުމުގެ ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ސޮއިކުރަން މަޖުބޫރުކުރަނީ ކުޑަކުދިން ދެން ދުވަހަކުވެސް ނުދައްކާނެ ކަމަށް ބުނެ ބިރުދައްކައިގެންނެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ކުދިން ބޮޑެތިވީ އެ ކުދިންނަކީ މައިން ބޭނުންނުވެގެން އެއްލާލި ކުދިންތަކެއް ކަމަށް ގަބޫލުކޮށްގެން ތިބެ އެވެ. އަދި އާއިލާ ނޭނގި ބޮޑު ނަފްސާނީ ބުރައެއް އެ ކުދިން އުފުލަން ޖެހިފައިވެ އެވެ.
މި މާފަކީ ހަމައެކަނި ބުނެލާ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ބޭއްވުމުގެ ބަދަލުގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ތިން އަހަރަށް ބަހާލައިގެން ހަތަރު މިލިއަން ފައުންޑް (ގާތްގަނޑަކަށް 5.1 މިލިއަން ޑޮލަރު) ގެ ފަންޑެއް އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.
އެޑޮޕްޝަން ރެކޯޑްތައް ހޯދުމާއި އާއިލާތައް ހޯދައި ބައްދަލުކޮށްދިނުމާއި ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމަށް މި ފައިސާ ބޭނުންކުރާނެ އެވެ.
މިއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުން މިކަމަށް މާފަށް އެދުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މީގެ ކުރިން ސްކޮޓްލޭންޑް އަދި ވޭލްސްގެ ސަރުކާރުތަކުން 2023 ގައި ވަނީ މިކަމަށް މާފަށް އެދިފަ އެވެ. ކެމްޕޭން ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ގިނަ މައިންތަކެއް ދުނިޔެ ދޫކޮށް ދިޔަ ފަހުން ލިބުނު "ލަސް" މާފެކެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ތާރީހު ރަނގަޅު މަގަށް އެޅުވުމަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.