ހދ. ވައިކަރަދޫގައި ކަނޑޫ ގަސްތައް ހިކިފައި: ރާއްޖޭގެ ކަނޑޫފާތައް މަރުވާ ސަބަބުން ހޯދަން ކުރި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި މިއީ މޫސުމީ ބަދަލުތަކާ އެކު ކަނޑޫފާތަކަށް ލޮނުގެ އަސަރު މާބޮޑަށް ކުރާތީ ދިމާވާ ކަމެއް.
01 އެޕްރީލް 2025 - 07:30
ރާއްޖޭގެ ކަނޑޫފާތައް މަރުވަމުންދަނީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ އެކު ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލި ލޮނުގެ އަސަރު މާބޮޑަށް ކުރާތީ ކަމަށް އިންޑިއާގެ ކޮޗިން ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ (ސީޔޫއެސްއޭޓީ) ގެ ސްކޫލް އޮފް މެރިން ބަޔޮލޮޖީން ހެދި ދިރާސާއިން އެނގިއްޖެ އެވެ.
ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުގައި، 2020 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކަނޑޫފާތައް މަރުވާން ފެށި އެވެ. ހިމާޔަތް ކޮށްފައިވާ ހދ. ނޭކުރެންދޫ ކަނޑޫފަލާއި ހއ. ކެލާގެ ކަނޑޫފަލާއި ރާއްޖޭގެ ހަމައެކަނި "ފޮރެސްޓް" ކަމަށްވާ ކޭލަކުނުގެ ކަނޑޫފަލަށް ވެސް މި މައްސަލަ ދިމާވެ އުފެދުނު ކަންބޮޑުވުމާ އެކު ސަބަބު ދެނެގަތުމަށް ސީޔޫއެސްއޭޓީގެ ޓީމެއް ރާއްޖެ ގެނެސް ދިރާސާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށީ 2021 ވަނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރު މަހު އެވެ.
ރާއްޖޭގެ އެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީ އާއި އެންވަރަމެންޓް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އީޕީއޭ) ވެސް ބައިވެރިވި ދިރާސާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ޓައިމްސް އޮފް އިންޑިއާގައި ބުނެފައިވަނީ "ޓްރިޕްލް ލަ ނީނާ" ފިނޯމިނާ ނުވަތަ ވާރޭ ނުވެހި ގިނަ ދުވަސްވުމާއި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލުމަށް މެދުވެރިވާ ހާލަތާއި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މޫސުމަށް އަންނަ ކުއްލި ބަދަލުތަކާ ހުރެ ކަނޑޫފާތަކުގެ ފެނުގައި ލޮނުގެ އަސަރު ގަދަވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށަށް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އުފުލުމުގެ އަސަރުކުރާ މިންވަރު ބޮޑުވެ އައްސޭރިފަށުގެ އީކޯ ސިސްޓަމަށް ލޮނުގެ އަސަރު ކުރާ މިންވަރު ބޮޑުވެ ކުޅިތަކަށް ލޮނު ވަނުން އިތުރުވަމުންދާ ދާތީ ކަނޑޫފާތަކުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވާ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ކަނޑޫފާތައް މަރުވުމުގެ މައްސަލަ 2020 އަދި 2021 ގައި ކުރިމަތިވި އިރު 22.12 ހެކްޓަރުގެ ކަނޑޫފަލަށް އަސަރުކުރި ކަމަށާއި 44،267 ކަނޑޫގަސް މަރުވި ކަމަށް ދިރާސާއާ ހަވާލާދީ ބުނެފައިވެ އެވެ.
ސެޕްޓެމްބަރު 2020 ގައި ނަގާފައިވާ މި ފޮޓޯއިން ފެންނަނީ ހދ. ވައިކަރަދޫ ކަނޑޫފަލުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ގަސް މަރުވެފައިވާތަން: މި މައްސަލަ ރާއްޖެގެ ވަރަށް ގިނަ ކަނޑޫފާތަކަށް ވަނީ ދިމާވެފައި.
ކަނޑޫފާތަކަކީ ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތްކޮށްދޭ އައްޑަނައެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާއިރު މިއީ ޖައްވުން ކާބަން މަދުކުރުމުގައި ވެސް މުހިންމު ގަސްތަކެއްކަން ފާހަގަކޮށް ދިރާސާގައި ބުނެފައިވަނީ މިއީ ރާއްޖޭގެ އިތުރުން ޖަޒީރާ އެހެން ރަށްތަކަށް ވެސް އޮތް ނުރައްކަލެއް ކަމަށެވެ.
މި ދިރާސާގައި ސީޔޫއެސްއޭޓީގެ ހަތަރު މެމްބަރުންގެ ޓީމުގައި އިސްކޮށް ހުންނެވީ އެ ޔުނިވާސިޓީގެ މެރިން ބަޔޮލޮޖީ، މައިކްރޯ ބަޔޮލޮޖީ އެންޑް ބަޔޯކެމިސްޓްރީ ޑިޕާޓްމަންޓްގެ އިސްވެރިޔާ ޑރ. ބިޖޯއީ ނަންދާން އެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ އެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީ އާއި އެންވަރަމެންޓް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އީޕީއޭ) ވެސް ބައިވެރިވި އެވެ. މި ދިރާސާއާ ބެހޭ ގޮތުން، ރާއްޖޭގައި ހުންނަ އިންޑިއާ ހައި ކޮމިޝަނުން ކުރިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ކެލާ، ކުޅުދުއްފުށި، ކޭލަކުނު، ވައިކަރަދޫ، ނޭކުރެންދޫ، ގޮއިދޫ، ފޭދޫ އަދި ކެނދިކުޅުދޫގެ ކަނޑޫފާތަކުގެ ގަސްތަކާއި ސޫފިތަކާއި އަދި ސެޑިމެންޓް ސާމްޕަލްތައް ނެގި އެވެ.
މި ދިރާސާގެ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭން ސީޔޫއެސްއޭޓީ އަށް ސާމްޕަލްތަކެއް ފޮނުވައިގެން ބަލާފައިވެ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ބެލެވުނީ ގަސްތައް ބަލިކަށި ކޮށްލާ ފަންގަސްއެއް ބައެއް ކަނޑޫފާތަކުގައި އުޅޭ ކަމަށެވެ. އިންޑިއާގެ ޓީމު ރާއްޖެއަށް އައިސް ދިރާސާކުރަން ނިންމީ ސީދާ ސަބަބުކަން ޔަގީންކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ.
Copyright © 2025 Mihaaru · Terms and Conditions · Privacy Policy
ކޮމެންޓްތައް
ސަލީމު އިދުރީސް
02 April 2025
މޫދު ލޮނު އެއްޗަކަން އަޅައިގެން ކެއްކީމަ އާވީގެ ގޮތުގަ ބޭރުވަނީ ފެން ކަމައްވާނަމަ އެތެލީގަ ލޮނުގެ އަސަރުގަދަވާނެ! އެހެންވީމަ ހޫނުގަދަވެގެން ތަނެއްގެ ލޮނުގެ މިންވަރު މަތިވުމަކީ އެށީގެން ވާކަމެއް! މީމަގޭހިއާލު! ބޮޑައް އެގޭނީ ފޮތުގަ އޮތޮގޮތް ތަރުޖަމާ ކޮއްފަ ނުވަތަ މާކުރީގެ މީހަކު މީހަކާ ހަވާލާދީ ބުނިއެތި މީހުން ކައިރީގަ ބުނަން ހުއްދަ ދީފަވާ އިމުލުމުވެރިންނައް އެމިހުން ކައިރީގަ އަހާބަލަ
މައް ދިވެހިން
01 April 2025
ދިވެހިންނަކަށް ދިރާސާއެއް ބޭނުމެއް ނުވާނެ! ދިވެހިން ހުރިހާ ދިރާސާއެއް ކުރާނީ ބޮލުގެ އެތެރޭން މަޢުލޫމާތު ނަގައިގެން. ކޮފީމޭޒުތައް އެކަނި ފުދޭނެ. އަޅެ ތިބުނާހެން ލޮނުގާ ހެދޭ އެއްޗެއް ވިއްޔާ ހުރިހާ ބީޗުތަކެއް ފުރާ އޮންނަންވާނީ ބޯޖަންގަލީގެ ކަނޑޫފާތަށް ނޫންތަ؟؟...!! ކަމެއްގެ ހަގީގަތް ބަޔަކު ބުނެދިނީމާވެސް ނަގާނުގަނެވޭ! އެއަށްވުރެ މޮޅު!
ޢެޑްމުންޑޯ
02 April 2025
ރޯނު އެނދުރުން ގިނައީ ، އެގޭކަމެއް ނޭގޭކަމެއް ނޯންނާނެ ، ދީނީ ލިއުމެއްވިއްޔާ ، އެލިއުނު އިލްމު ވެރިޔާ އަށްވުރެ މިމީހުން މޮޅުވާނެ. ޑޮކްޓަރަކު ނަސޭހަތެއް ދިނިއްޔާ ، އެޑަކްޓަރަށްވުރެ މާމޮޅުވާނެ.
ކަނދު
02 April 2025
މައް ދިވެހިންއަށް: ކަލެއަށްވެސް ކަނޑޫ ފަލަކީ ކޯޗެއްކަން ނޭނގޭކަންވެސް ވަރަށް ސާފު.
ދިރާސާސް
01 April 2025
ތިޔަ ދިރާސާއަކަށް ކިހާ ޚަރަދެއް ހިނގިބާ؟ ދިރާސާކުރަން ފެށިތާ 3 އަހަރު ފަހުން ނަތީޖާއަކާ ހަމައަށް އާދެވޭއިރު ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާފަތާ އޮންނާނީ
އސލ
01 April 2025
ވަރަށްވެސް ގަބޫލުކުރަންދަތި ސަބަބެއް. ފޮޓޯ ދޮގެއްނުހަދާނެ. ވަށައިގެންއެވާގަސްތައް މަރުނުވެ، މެދުތެރެ މަރުވެދާނެބާވައެވެ؟
ބޯބުރާންތި
01 April 2025
ކަނޑުލަކީ ލޮނަށް ހޭނިފަ ހުންނަގަހެއް، ގަސްތައް މަރުވުމުގެ ކުރިން ނެގި ކަޏޑޫފަލުގެ ފެނުގެ ސާމްޕަލްގަ މޫދައްވުރެއް ލޮނުގެ އަސަރު ގަދަ ތަންތަންހުރި، 35 ޕީޕީޓީ އަށްވުރެން މަތީގަ ހުރި،
ޯއިެ
01 April 2025
ކޮމެންޓޭމެން ގާތު އަހާލި ނަމަވެސް ތިކަން ކޮށްދިނީސް
ކަތްދައްްތަަ
01 April 2025
އޭ ތިޔަ ވާހަކަ ރަގަޅެެއްނޫން. ދިރާސާ ކުރީ ކިހިނެތްބާ؟ އިރުވައި ހަޅައިގަ އަބަދުވެސް ދަށުން ލޮނުގަޑު ދެމޭ ކަނޑޫފާތަކުގަ؟ ކަނޑުލަކީ އޭގެ ޠަބީއަތުން ލޮނާއި އެއްގަން ފެނަށް ދިރޭ ގޮތަށް ހެއްދެވިފައިވާ އެއްޗެއް. ވީމާ ލޮނުގެ އަސަރު ކުރުމަކީ ކަނޑޫގަސް މަރުވާ އަސްލު ސަބަބު ކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ. މިގެންނަ ބަދަލާއެކު ލޮނުގަނޑު ތަޣައްޔަރު ވެގެން ގަސް މަރުވެދާނެ.
ޑރ އެކޯ
01 April 2025
ތިޔަ ރަށްރަށުގެ ގެ ތަކުގައި ފެން މޯޓަރު ބަހައްޓައި ބިމުން ފެން ދަމަން ފެށީމަ މާލޭގަ ވިގޮތަށް ބިމުގެ ފެން ފަށަލަ ހުސްވީ! ދެން ހުންނާނި ހުސް ލޮނު! އެހެންވީމަ ލޮނުގައި ނެހެދޭ ގަހެއް އެފަދަ ތަނަކު ނެހެދޭނެ! ގެސްޓު ހައުސްތައް ހަދާ ބޮޑެތި އިމާރާތް ކޮށް ރަށްރަށުގެ އެކޯ ސިސްޓަމް ހަލާކު ކުރުމުގެ ނަތީޖާ ތިފެންނަނީ
ތާއީދު
01 April 2025
ވަރަށް ބަރާބަރު ވާހަކައެއް. ތަރައްގީއަށްޓަކައި ކަންކަން ކޮށްފަ ދެން ތިމާވެށި ހަލާކުވާ ގޮތް ނޭނގިފަ ތިބެނީ
އާޕިސްސ
01 April 2025
މިރަށު ކަނޑޫފަލުގެ ފެންގަޑުގާ ކުރިން މަދިރި ފަނިފެންނާނީ ވަރައްމަދުން. މިހާރު މަދިރިފަނި މީހަކު އިންތިހާޔައްއޮވޭ. މަދިރި ބިސްއަޅަނީ ފެނައް ލޮނުގެ އަސަރު މާގަދަނަމަ މަދިރިފަންޏައްވެ ދިރިނޫޅެވޭނެ . ކުރީގާ ކަޑޫކެޑުން ކޮންމެވެސް ހުއްދައަކާއެކު ލިބޭ. މިހާރު މަރުވާ ގަހެއްވެސް ކެޑުމުގެ ހުއްދަނޯވޭ. ފަލުގެ ސަރަހައްދު އަބަދުވެސް އޮއްނާނީ އެއްވަރަކައް. ތަންތޮއްޖެހި ޅަކަޑުގަސްތައް ވަކިހިސާބަކުންމަރުވޭ. ހިމާޔަތުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ވަސްނުލިބޭ.
ކީއްކުރާ އެގުރިކަލްޗާ މިނިސްޓުރީއެއް ތޭ؟؟
01 April 2025
ރާއްޖޭގައި ބަޔޮލޮޖީ މަތީ ތައުލީމު ހާސިލު ކުރާ ކުދިން ތިބޭ. އެގުރިކަލްޗާ މިނިސްޓުރީ އެއް ހުރޭ. އެކަމު އަމިއްލައަށް މިވަރު ކަމެއް ދެނެގަނެވޭނެ ގާބިލު ކަން ވެސް ނެތް ގަައުމުގައި. ލަދުން ބޯ ހަލާކު