އެއްގަމު އުޅަނދުތައް ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވުމާއި ފަރުވާކުޑަކޮށް ދުއްވުމަކީ ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ގާނޫނާ ހިލާފުވާ ފަރާތްތަކާ މެދު ބޮޑެތި ފިޔަވަޅު އެޅޭ ގޮތަށް ފާސްކުރި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ އާ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން މިއަދު ފަށައިފި އެވެ.
ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު މީގެ އެއް މަސް ދުވަސް ކުރިން ތަސްދީގު ކުރައްވައި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިއުކުރި އެ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން އެ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނީ ގެޒެޓްކުރާތާ 30 ދުވަސް ފަހުންނެވެ.
ފުލުހުން މިއަދު ވަނީ އެ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާ ކަން އިއުލާންކޮށް، އޭގައި ހުރި ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް އާންމުކޮށްފަ އެވެ.
އެ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން، ނުރައްކާތެރިކޮށް ނުވަތަ ފަރުވާ ކުޑަކޮށް ދުއްވުމުގެ ކުށުގެ އަދަބަކީ އެ ކުށުގެ އަމަލުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި 25،000ރ. އާއި 100،000ރ. އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން އެ މީހަކު ޖޫރިމަނާ ކުރުމެވެ.
ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން، އެފަދަ ކުށެއްގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މީހަަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ ކުށްކުރި މީހާ ޖޫރިމަނާ ކުރާނީ 100،000ރ. އާއި 500،000ރ. އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުންނެވެ.
އެފަދަ ކުށެއް ކުރާ މީހަކު އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނުން ޖޫރިމަނާ ކުރިޔަސް، ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ދަށުން އެ މީހާއަށް ޖިނާއީ ދައުވާ ވެސް ކުރެވޭނެ އެވެ.
އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ގާނޫނުން ވެސް އެފަދަ މީހުންނަށް ދެވޭނީ ހަމައެކަނި ޖޫރިމަނާ ކުރުމުގެ އަދަބެއް ނޫނެވެ. ގާނޫނުގެ 102 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވާ ގޮތުން އެފަދަ މީހުންގެ ލައިސަންސް ފަސް އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބާތިލުކުރެވޭނެ އެވެ. ޝަރީއަތުން ކަނޑައަޅާނީ ލައިސަންސެއް އޮތުމުގެ ހައްގު އެ މީހުންނަށް އެ މުއްދަތަށް ގެއްލިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވުމުގެ އިތުރުން އެ ކުށަށް މަގުފަހިވާ ފަދަ އަމަލެއް ކުރުމަކީ ވެސް އާ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ކުށެކެވެ. އޭގެ އެއްކަމަކީ ފަސިންޖަރު ސީޓުގައި އިންނަ މީހަކަށް އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް ދޫކޮށްލުމެވެ. އެގޮތަށް އަމަލުކޮށްފި ނަމަ އެ ކުށުގެ އަދަބަކީ 25،000ރ. އާއި 50،000ރ. އާ ދެމެދުގެ އަދަަދަކުން އެ މީހަކު ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެ ނަމަ 50،000ރ. އާއި 100،000ރ. އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެ އެވެ.
އާ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން، ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވަންޖެހޭ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، ލައިސަންސް ނުހޯދައި ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައި ވަނިކޮށް ދުއްވުމަކީ ނުވަތަ ލައިސަންސް ހިފަހައްޓާފައި ވަނިކޮށް ނުވަތަ ވަގުތީ ލައިސަންސެއް ނެތި ދުއްވުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވައިފި ނަމަ؛
- ފުރަތަމަ ފަހަރަށްނަމަ 1,000ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރުން.
- ދެވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 1,500ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރުން.
- ތިންވަނަ ފަހަރަށްނަމަ 2,000ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރުން.
އެ އަށް ވުރެ އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކަށް އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ އިތުރުވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރާނެ އެވެ.
ލައިސަންސް އޮވެގެން ދުއްވަންޖެހޭ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރަންޖެހޭ އެއްގަމު އުޅަނދެއް، ލައިސަންސް ނުހޯދައި އުޅަނދު ދުއްވައިފި މީހަކު މިގޮތަށް ޖޫރިމަނާކުރުމުގެ އިތުރުން އެ ދުއްވި އުޅަނދު ގިނަވެގެން 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ގޮތަށް ވެސް ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެ އެވެ. އުޅަނދުގެ ވެރިމީހާ ވެސް 2،000ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރާނެ އެވެ.
ގާނޫނާ ހިލާފަށް ޕާކްކުރާ ނަމަ މި ގާނޫނުގައި ވަނީ ކޮންމެ ފަހަރަކު 500ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރާ ގޮތަށެވެ. އަދި ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އެ ފަރާތުގެ އެއްގަމު އުޅަނދުގެ ލައިސަންސްގައި ރެކޯޑްކުރަން ޖެހެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ވަކި ހާއްސަ ތަންތަނެއް ކަނޑައަޅައި އެ ތަންތަނުގައި ޕާކްކޮށްފި ނަމަ 1،500ރ. އިން ޖޫރިމަނާކުރެވެ އެވެ. އެ ތަންތަނަކީ؛
- ގޯޅި ނުވަތަ މަގެއްގެ ނިކުންނަ ކަންމަތި.
- ސްކޫލްތައް ކައިރީގައި ޕާކުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން ސަރަހައްދުތައް.
- ބަސް ހުއްޓުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް.
- ކަފިހިހުރަސް.