އިންސާނުން ހަނދަށް ދިޔަ ކަމަށް ގަބޫލުނުކުރާ މީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސުވާލަކީ މިއީ އެވެ. މީގެ ބައި ގަރުނު ކުރިން ހަނދަން ދެވުނިއްޔާ މިހާރު ނުދެވިގެން އުޅެނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟
އެޕޯލޯ 17 ގެ އެސްޓްރޮނޯޓުން 1972 ވަނަ އަހަރު ހަނދުން އެނބުރި އައީ އޭގެ ފަހުން ބައި ގަރުނު ފަހުން ވެސް އެތަނަށް އިންސާނަކު ދާނެ ކަމަށް ހީކޮށްގެނެއް ވެސް ނޫނެވެ. ނާސާގެ 'އާޓެމިސް' ޕްރޮގްރާމާއެކު އިންސާނުން އަލުން ހަނދަށް ދިއުމަށް މިހާރު ތައްޔާރުވަމުންދާއިރު، މިއީ ފާއިތުވި 50 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް މަސައްކަތެވެ.
ނަމަވެސް، މިހާ ދިގު މުއްދަތެއް ނެގި ސަބަބުތައް ވަނީ ބަޖެޓާއި، ސިޔާސީ ނިންމުންތަކާއި އަދި ސައިންޓިފިކް އަމާޒުތަކުގެ ތެރޭގަ އެވެ.
ބަޖެޓާއި އިޤްތިސާދީ ހުރަސްތައް
އެޕޯލޯ މިޝަންތަކުގެ ކާމިޔާބީގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރަކީ އޭރުގެ އެމެރިކާ ސަރުކާރުން ކުރު ބޮޑު ހޭދަ އެވެ. ނާސާގެ ބަޖެޓަކީ 1960 ގެ އަހަރުތަކުގައި އެމެރިކާގެ ފެޑަރަލް ބަޖެޓުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 4 ޕަސެންޓަށްވުރެ މަތީ އަދަދެކެވެ. މިއީ މިހާރު ނިސްބަތުން ބަލާ ނަމަ އަހަރަކު އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެކެވެ. ނަމަވެސް، ހަނދަށް އިންސާނުން ދިއުމުގެ ރޭސް ނިމުމާ އެކު ބަޖެޓު ކުޑަކޮށް، މިއަދު ނާސާއަށް ލިބެނީ މުޅި ބަޖެޓުގެ އެންމެ 0.5 ޕަސެންޓެވެ. މިފަދަ ބޮޑު މަޝްރޫއެއް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ މާލީ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމަކީ މިހާރު ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމުން ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކަށް
އެޕޯލޯގެ ޒަމާނުގައި ހަނދަށް ދިއުމަކީ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންއަށްވުރެ ކުރި ހޯދުމަށް ކުރި ސިޔާސީ ކަމެކެވެ. އެ މަގްސަދު ހާސިލުވުމާ އެކު، ހަނދަށް ދިއުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ކުޑަވި އެވެ. ކޮންމެ ހަތަރު އަހަރަކުން ނުވަތަ އަށް އަހަރަކުން އެމެރިކާގެ ވެރިކަން ބަދަލުވާއިރު، ޖައްވީ ސިޔާސަތުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ވަނީ މެދުކަނޑާލަން ޖެހިފަ އެވެ. އާޓެމިސް ޕްރޮގްރާމަކީ މި ސިޔާސީ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން ސަލާމަތްވެ، ދާއިމީ މަޝްރޫއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށްގެންދަން އަމާޒު ހިފާފައިވާ ފުރަތަމަ މިޝަނެވެ.
ގޮސްލުމުގެ ބަދަލުގައި އާބާދުވުން
އެޕޯލޯ މިޝަންތަކަކީ ސާމްޕަލްތަކެއް ހިފައިގެން އައުމަށް ކުރި ކުރު ދަތުރުތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، އާޓެމިސް މިޝަންގެ އަމާޒު މާ ފުޅަލެވެ. މިހާރު ނާސާއިން ބޭނުންވަނީ ހަނދުގައި ދާއިމީ ބޭސްއެއް ނުވަތަ "ލޫނާ ގޭޓްވޭ" އެއް ހަދާށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ހަނދުން ފެން ހޯދުމާއި، ހަނދުގެ ފަސްގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ހަކަތަ އާއި އިމާރާތް ކުރުމުގެ ވަސީލަތްތައް އުފެއްދުމެވެ. މިފަދަ އާ ޓެކްނޮލޮޖީތައް އީޖާދުކޮށް ޓެސްޓުކުރުމަކީ އެތައް އަހަރެއްގެ ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ.
ރައްކާތެރިކަމުގެ އާ މިންގަނޑުތައް
ހަނދަށް ދިއުމަކީ، 1960 ގެ އަހަރުތަކުގައި ވަރަށް ނުރައްކާތެރި، އަދި ކާމިޔާބުވުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި އެސްޓްރޮނޯޓުންގެ ފުރާނައަށް ދޭ އަހަންމިއްޔަތު މާ ބޮޑެވެ. މިހާރު ބޭނުންކުރާ 'އޮރިޔޮން' އުޅަނދާއި ސްޕޭސް ލޯންޗް ސިސްޓަމް (އެސްއެލްއެސް) ރޮކެޓަކީ އެންމެ ޒަމާނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމުތައް ހިމެނޭ ތަކެއްޗެވެ. މި ތަކެތި ފުރިހަމައަށް ޓެސްޓުކުރުމަށް، އިންސާނުންނާ ނުލައި ކުރާ ދަތުރުތަކަށް ވެސް ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަވެ އެވެ.
މާސް އަށް ދިއުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު
މިހާރު ހަނދަށް ދިއުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބޭނުމަކީ، އިންސާނުން މާސް އަށް ފޮނުވުމުގެ ކުރިން ބޭނުންވާ ތަޖުރިބާ ހޯދުމެވެ. ހަނދަކީ މާސްއަށް ވުރެ ކައިރީގައި އޮތް ތަނަކަށް ވުމާ އެކު، ދުރު ޖައްވުގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިރިއުޅޭނެ ގޮތުގެ ތަމްރީނު ހޯދަން އެންމެ ރަނގަޅު ތަނަކީ ހަނދެވެ. އެހެންވެ، މިހާރުގެ މިޝަންތައް ފަރުމާކުރަނީ މާސްއާ ހަމައަށް ދެވޭނެ ފަދަ ވަރުގަދަ ބިންގަލެއްގެ މަތީގަ އެވެ.
ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، ހަނދަށް ދިއުން ލަސްވަނީ އެކަމަށް ބޭނުންވާ ޓެކްނޮލޮޖީ ނެތިގެންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަމަށް ބޭނުންވާ ސިޔާސީ އެއްބާރުލުމާއި، ބަޖެޓުގެ ހުރަސް އަދި ކުރިއަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަދި މާ އުނދަގޫ އަމާޒުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވުމުންނެވެ. އާޓެމިސް މިޝަންގެ ކާމިޔާބީއާ އެކު، އިންސާނުން ހަނދުގައި ދާއިމީކޮށް ވަޒަންވެރިވުމުގެ އުންމީދު މިހާރު ވަނީ އާވެފަ އެވެ.