ދައުލަތާއި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންގެ ގޮތުގައި ދެ ބޭފުޅުން ތިބޭ ގޮތަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިންތިހާބު ކުރާ ގޮތް ބަދަލުކުރުމާ އެކު ގާނޫނުއަސާސީއަށް ބޮޑެތި އިސްލާހުތަކެއް ގެންނަން ހުށަހަޅާފައިވާ "ބޮޑު ބަދަލު" ގަރާރު އެމްޑީޕީގެ ކޮންގްރެސްއިން މިއަދު ފާސްކޮށްފި އެވެ.
ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދާއި ކުރީގެ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު ފައްޔާޒް އިސްމާއީލް ވަނީ "ބޮޑު ބަދަލު"ގެ ނަމުގައި އިސްލާހީ މަގުޗާޓެއް އިއުލާން ކުރައްވައިފަ އެވެ.
އެ މަގުޗާޓަށް އެމްޑީޕީގެ ރުހުން ހޯދުމަށް ފައްޔާޒު ވަނީ ކޮންގްރެސްއަށް ގަރާރެއް ހުށަހަޅުއްވައިފަ އެވެ. އެ ގަރާރާ ގުޅޭ ގޮތުން މިއަދު ހަވީރު އެމްޑީޕީގެ ކޮންގްރެސްގައި ބަހުސްކުރިއިރު، ކޮންގްރެސްގައި ބައިވެރިވި ވަރަށް ގިނަ މަންދޫބުން ވަނީ ގަރާރަށް ތާއިދުކުރައްވައި، ރާއްޖެއަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ބަހުސަށް ފަހު ގަރާރަށް ވޯޓަށް އެހުމުން، ކޮންގްރެސްއަށް ހާޒިރުވެ ތިބި 563 މަންދޫބުންގެ ތެރެއިން 520 މަންދޫބުން ވަނީ އެ ގަރާރު ފާސްކުރަން ވޯޓު ދީފަ އެވެ. އެއާ އެކު، ކޮންގްރެސްއިން ވަނީ ގަރާރު ބަލައިގެންފަ އެވެ.
ގަރާރަށް ވޯޓު ނުދެއްވާ ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހުޅުމާލޭ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަދި ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ކޮއްކޮ އަލީ ނިޔާޒާއި ހޯރަފުށީ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަހުމަދު ސަލީމް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވަ އެވެ.
ގަރާރުގައިވާ ގޮތުން ދައުލަތުގެ އެކިއެކި ކަންކަން ނިންމުމުގައި ރައްޔިތުން ތަމްސީލުވާންޖެހޭ މިންވަރާއި ރައްޔިތުންގެ ބަސް ސީދާ ގޮތުން ހޯދަން މިހާރަށް ވުރެ އެތައް ގުނައަކުން އިތުރުވާން ޖެހޭތީ، މަޖިލީހާއި ހުރިހާ އިންތިހާބީ ކައުންސިލަރުން ހިމެނޭ ހާއްސަ މަޖިލީހެއް ގާއިމުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ހާއްސަ މަޖިލީހަށް "ބޮޑު ބަދަލު"ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ބާރުތައް:
- ގާނޫނުއަސާސީއަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ގެންނަން ޖެހޭނީ ހާއްސަ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްގެން
- ދައުލަތުގެ ބައެއް ކަންކަން ނިންމުން
- ދައުލަތުގެ ބައެއް މަގާމުތަކަށް މީހުން އައްޔަން ކުރުމާއި ވަކިކުރުން
- ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ އައްޔަން ކުރުމާއި ވަކިކުރުން
- މިނިވަން މުއައްސަސާތައް ޖަވާބުދާރީކުރުވަން ހަދާ ހާއްސަ ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުން އައްޔަންކުރުމާއި ވަކިކުރުން.
އެ ހާއްސަ މަޖިލީހަކީ އަވަސް އަވަހަށް ބައްދަލުވާ މަޖިލީހެއްގެ ބަދަލުގައި މަސައްކަތެއް ކުރަންޖެހިއްޖެ ހާލަތެއްގައި ބައްދަލުވާ އުޖޫރައެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ މަޖިލީހެއް ކަން ވެސް ގަރާރުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ހާއްސަ މަޖިލީހުގެ އިތުރުން މިނިވަން މުއައްސަސާތައް ޖަވާބުދާރީކުރުވުމުގެ ޒިންމާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ވަކިކޮށް އެކަމަށް ހާއްސަ ކޮމިޝަނެއް އުފެއްދުމަށް ވެސް ގަރާރުގައި ހިޔާލު ހުށަހަޅާފައިވެ އެވެ.
ގަރާރުގައި ބުނީ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ހަގީގީ މިނިވަންކަން ލިބިދިނުމަށާއި ފުރިހަމައަށް ޖަވާބުދާރީވާ، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހުރި ތަންތަނަށް ކޮމިޝަންތައް ހެދުމަކީ މި ބަދަލަކީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެ ކޮމިޝަނަކީ އާންމުންގެ އެތެރެއިން ކަނޑައެޅޭ މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޮމިޝަނެކެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ނުފޫޒާ އެކު ސަރުކާރުން ބޭނުންވުމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުން ވަކިކުރެވޭ ގޮތަށް އޮތް އޮތުން ބަދަލުކުރަން ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގެ އިހުތިސޯސް އާއި އެކުލެވިގެންވާ ގޮތް ބަދަލުކުރަން ވެސް ހުށަހަޅާފައިވެ އެވެ.
ދެ ވެރިންގެ ނިޒާމެއް
"ބޮޑު ބަދަލު"ގައި ގެންނަ އެންމެ ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި އޮތީ ވެރިކަމުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމު ބަދަލުކުރުމެވެ. ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ރިޔާސީ ނިޒާމު އެއްކޮށް ބަދަލުކޮށް، ތައާރަފްކުރަން މަސައްކަތް ކުރާ މައްސުނި ނިޒާމެކެވެ.
ގަރާރުގައި ބުނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ ދައުލަތާއި ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާގެ ގޮތުގައި އޮތުމުން އެ މަގާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު މަސްހުނިކޮށްގެން ރައީސަށް މުޅި ދައުލަތުގެ މައްޗަށް އިންތިހާއަށް ބާރުގެ ބޭނުން ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.
އެކަން ބަދަލުކުރަން ދައުލަތާއި ސަރުކާރު ހިންގުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ ކަން ގަރާރުގައި ފާހަގަކުރި އެވެ. އެގޮތުން ދައުލަތާއި ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔަކީ ތަފާތު ދެ މަގާމެއް ކަމާއި އެ ދެ މަގާމު ފުރާނީ ދެ މީހެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅަން ހިމަނާފައިވެ އެވެ.
"ބޮޑު ބަދަލު"ގައި ވަނީ ސަރުކާރުގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާއަކީ ރައްޔިތުންގެ އާންމު ވޯޓަކުން އިންތިހާބުކޮށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ވަކިކުރާ މީހެއް ކަމަށް ހެދުމާއި ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާއަކީ ހާއްސަ މަޖިލީހުން އައްޔަންކޮށް އަދި ވަކިކުރާ މީހެއް ކަމަށް ހެދުމެވެ.
މީގެއިތުރުން ގަރާރުގައިވާ ގޮތުން:
- ގާނޫނުއަސާސީގެ މާއްދާތައް ތަފްސީލުކޮށް އަލުން އެކުލަވާލުން.
- ގާނޫނުއަސާސީއަށް ހަމަ އެއްވެސް ބަދަލެއް ގެނެވޭނީ ސީދާ ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓަކުން ކަމަށް ކަނޑައެޅުން.
- ދައުލަތުގެ ކޮންމެ މަގާމަކަށް އިންތިހާބު ކުރެވޭ މީހަކު ވެސް އެ މީހަކު އިންތިހާބު ކުރެވޭ ދައުރުގެ ތެރޭގައި ވަކިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ރައްޔިތުންނަށް ދިނުން.
- ދާއިމީ އެޑްރެސް އޮންނަ އިންތިހާބީ ދާއިރާއެއްގެ ކައުންސިލަށް ކުރިމަތިލާ ކެނޑިޑޭޓުންނަށް ވޯޓު ދިނުމުގެ އުސޫލުގެ ބަދަލުގައި އެ މީހަކު ދިރިއުޅޭ އިންތިހާބީ ދާއިރާއެއްގެ ކައުންސިލަށް ކުރިމަތިލާ ކެނޑިޑޭޓުންނަށް ވޯޓު ދެވޭ ގޮތް ހެދުން.
- ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު އިތުރުވުން ހުއްޓުވައި މަޖިލީހަށް މެންބަރުން އިންތިހާބު ކުރާނީ އަތޮޅުތަކުންނާއި ސިޓީތަކުން ކަމަށް ހެދުން.
- މަޖިލީހުގައި އަންހެނުންނަށް ހާއްސަ ގޮނޑިތަކެއް ކަނޑައަޅައި، މަޖިލީހަކީ ދެ ގޭގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުން.
- މަތި ގެއަކީ އެކިއެކި ފަންނުތަކުގެ މީހުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ގެއެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުން.