މީގެ ހަ މަސް ދުވަސް ކުރިއަށް ޖެހިލާއިރު، ރާއްޖެ އާއި އޮސްޓްރޭލިއާއާ ދެމެދު އެއްވެސް އެއާލައިނަކުން ސީދާ ދަތުރުތަކެއް ނުކުރެ އެވެ.
ނަމަވެސް، ހަފުތާއަކު އެންމެ ދަތުރެއް ކުރަން ފެށުމާ އެކު، އޮސްޓްރޭލިއާ މިހާރު ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ރާއްޖެއަށް އެންމެ ހަލުއިކޮށް ކުރިއަރަމުން އަންނަ ޓޫރިޒަމް މާކެޓަށެވެ.
މިއީ ވިސްނަންޖެހޭ ހަގީގީ ނުކުތާ އެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ހަ ހަފުތާގެ ތެރޭގައި މި ހަގީގަތް އިތުރު ދެ ގޮތަކުން އިތުރަށް އެނގި ހާމެވެގެންދާނެ އެވެ.
މިދިޔަ މެއި މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހު، މޯލްޑިވިއަންގެ އެއާބަސް އޭ330 މަރުކާގެ ބޯޓެއް މެލްބަންއިން މާލެއަށް ދަތުރުކުރި އެވެ. ހަފުތާއަކު އެއްފަހަރު ކުރާ މި ދަތުރުގައި ހިމެނެނީ 263 ސީޓެވެ. އޭގެ ފަހުން ހަތަރު މަސްދުވަސް ވީއިރު، ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ކޮންމެ 10 ގޮނޑިއަކުން ނުވަ ގޮނޑި ހުންނަނީ ފުރިފަ އެވެ. މިހާރު މި ދަތުރުތައް ވަނީ މެދުކެނޑުމެއްނެތި ކުރިއަށް ގެންދާ ގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ.
މީގެ ނަތީޖާ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބައޮތެވެ. އޮސްޓްރޭލިއާ މާކެޓް 2025 ވަނަ އަހަރު ނިންމާލީ ރެކޯޑު އަދަދެއް ކަމަށްވާ 42,070 ޓޫރިސްޓުންނާ އެކުގަ އެވެ. މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުން އޯގަސްޓް މަހުގެ ނިޔަލަށް އެ އަދަދު ވަނީ 17.8 ޕަސެންޓު އިތުރުވެފަ އެވެ. މިއީ މެދުއިރުމަތީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަށް ދިމާވި ހުރަސްތަކާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރި ޓޫރިސްޓުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު ޕަސެންޓު ދަށަށް ދިޔަ އަހަރެއްގަ އެވެ. ހަފުތާއަކު ކުރާ މި އެންމެ ދަތުރު، މުޅި އަހަރު ދުވަހު މި ފެންވަރުގައި ދަމަހައްޓައިފި ނަމަ އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 12,300 ފަސިންޖަރުން އުފުލޭނެ އެވެ. މިއީ މުޅި އޮސްޓްރޭލިއާ މާކެޓުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 29 ޕަސެންޓެވެ.
މިއީ ވަކި ހާއްސަ މާކެޓިން ކެމްޕޭނެއްގެ ނަތީޖާއެއް ނޫނެވެ. އަދި ބްރޭންޑިންއަށް ގެނައި ބަދަލެއް ވެސް ނޫނެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން އެއްވެސް އެއާލައިނަކުން ހިދުމަތް ނުދޭ ރޫޓަކަށް ދަތުރުތައް ފެށުމުން ނުކުތް ސީދާ ނަތީޖާ އެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިތުރު ދެ ރޫޓެއްގެ ދަތުރުތައް ފަށާނެ އެވެ. ޝިރާކް އޭވިއާއިން އަރުމީނިއާގެ ޔެރެވާންއިން މަސްކެޓް މަގުން މާލެއަށް މި ނޮވެމްބަރު 14 ގައި ދަތުރުތައް ފަށާއިރު، އަންނަ އަހަރުގެ މާޗު މަހުގެ ނިޔަލަށް ހަފުތާއަކު އެއް ދަތުރު ބާއްވާނެ އެވެ. ވިއެޓްޖެޓުން ހޯޗީމިން ސިޓީން ކޮލޮމްބޯ މަގުން މާލެއަށް ޑިސެމްބަރު 5 ގައި ދަތުރުތައް ފަށާއިރު، ހަފުތާއަކު ތިން ދަތުރު ކުރާނެ އެވެ.
ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުގައި އަރުމީނިއާ ނުވަތަ ވިއެޓްނާމް ވަކި މާކެޓެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. މި ދެ ގައުމުވެސް ހިމެނެނީ ވަކިން ރިޕޯޓު ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ކުދި މާކެޓުތައް ހިމެނޭ "އެހެނިހެން" ބައިގަ އެވެ.
މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފުރުސަތަކީ ވިއެޓްނާމް އެވެ. ވިއެޓްނާމްގެ ޖެނެރަލް ސްޓެޓިސްޓިކްސް އޮފީހުގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި 2025 ވަނަ އަހަރު އެ ގައުމުން ބޭރަށް 6.7 މިލިއަން މީހުން ދަތުރުކުރި އެވެ. މިއީ އެންމެ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި 26.4 ޕަސެންޓުގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
ވިއެޓްނާމަކީ އޭޝިއާގައި ގައުމުން ބޭރަށް ދަތުރުކުރާ މީހުންގެ ނިސްބަތް އެންމެ ހަލުއިކަމާއެކު އިތުރުވަމުން އަންނަ އެއް ގައުމެވެ. ނަމަވެސް އެ މީހުންގެ މަންޒިލްތަކުގެ ލިސްޓުގައި ރާއްޖެ އަދި ހިމެނިފައެއް ނެތެވެ.
އަރުމީނިއާއަކީ 2.9 މިލިއަން މީހުންގެ ކުޑަ އާބާދީއެއް އޮތް ގައުމެކެވެ. އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ހަ މަސްދުވަހު ގައުމުން ބޭރަށް 686,277 ދަތުރު ކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 8.3 ޕަސެންޓުގެ ދަށްވުމެކެވެ.
އަރުމީނިއާއިން ބޭރަށްދާ މުޅި އާބާދީއަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖެއަށް އޮސްޓްރޭލިއާއިން ޓޫރިސްޓުން ލިބޭ ނިސްބަތުން ބެލި ނަމަވެސް އަހަރަކު ލިބޭނީ ގާތްގަނޑަކަށް 4,500 ޓޫރިސްޓުންނެވެ. މިއީ ފިނި މޫސުމުގައި ހަފުތާއަކު އެއް ބޯޓުން އުފުލޭނެ އަދަދެވެ. އެހެންކަމުން މި ރޫޓު އޮތީ މާކެޓުގެ ހަގީގީ ހާލަތާ އެއްވަރަށެވެ.
މި ދެ މިސާލުގެ މިންވަރު ތަފާތުވި ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހަތުގައިވާ އަސްލު ހަގީގަތަކީ އެކައްޗެކެވެ. ދެ އެއާލައިނުންވެސް ވަނީ ޝެޑިއުލްތައް ކަނޑައަޅައި، ސްލޮޓްތައް ހޯދައި، ޓިކެޓު ވިއްކަން ފަށައިފަ އެވެ. މިއީ އަދި މާކެޓެއްގެ ގޮތުގައި އެކަށައެޅިފައި ނުވާ މަންޒިލްތަކަކަށް، އަމިއްލަ މާލީ ރިސްކު ނަގައިގެން، އެއާލައިންތަކުން ބޯޓުފަހަރާއި ފަޅުވެރިންނާއި ރައުސްމާލު އިންވެސްޓް ކުރުމެވެ.
ތިންވަނަ ނިންމުމެއް އަދިވެސް އޮތީ ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ ތެރޭގަ އެވެ. މޯލްޑިވިއަންއިން ވަނީ ދެ އެއާބަސް އޭ220-300 މަރުކާގެ ބޯޓު އޮޕަރޭޓިން ލީސް އުސޫލުން ހޯދުމަށް އޮކްޓޫބަރު 11 ގައި ބީލަމަށް ހުޅުވާލައިފަ އެވެ. ބީލަން ބަންދުވީ އޮކްޓޫބަރު 28 ގަ އެވެ. ބޯޓުތައް ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވަނީ 2027 ގެ ނިޔަލަށް ނުވަތަ 2028 ގެ ކުރީކޮޅުގަ އެވެ. މި ބޯޓުތައް ދަތުރުކުރާނެ ވަކި މަންޒިލްތަކެއް އަދި އިއުލާނެއް ނުކުރެ އެވެ. އެއާބަސް ކުންފުނިން މައުލޫމާތު ދޭ ގޮތުގައި އޭ220-300 މަރުކާގެ ބޯޓަށް މެދުކެނޑުމެއްނެތި 3,400 ނޯޓިކަލް މޭލަށް ދަތުރުކުރެވެ އެވެ.
މިއީ މާލެއިން ފުރައިގެން ޕާކިސްތާން، ބަންގްލަދޭޝް، ގަލްފުގެ ގައުމުތައް، ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ އަދި މެދުތެރޭ އޭޝިއާއާ ހަމައަށް ފޯރާނެ ދުރުމިނެކެވެ. ނަމަވެސް އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ނުވަތަ ޔޫރަޕަކަށް މި ބޯޓުތަކުން ސީދާ ދަތުރެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. މި ބޯޓުތަކުގެ އެހީގައި މިހާރު ދަތުރުކުރާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ފްރީކުއެންސީ އިތުރުކުރެވިދާނެ އެވެ. ނުވަތަ މުޅިން އާ މާކެޓުތަކެއް ހުޅުވާލެވިދާނެ އެވެ. މެލްބަންގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު، ދެވަނަ ގޮތް މާ ފައިދާ ބޮޑެވެ.
މިހާ ހިސާބުން ދެން ފެންމަތިވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ އިސްލާމްއާބާދުގެ މުހިންމު ދައުރެވެ.
އާންމު އުސޫލުން ބަލާއިރު، ވައިގެ އާ ރޫޓެއް ގާއިމުކުރުމަކީ ދެ ގައުމުގެ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އިދާރާތަކާއި އެއާލައިންތަކުގެ ނެޓްވޯކް ޕްލޭނަރުންގެ މެދުގައި، ފަސިންޖަރުންގެ ޑިމާންޑާއި ފައިދާއަށް ބަލައި ނިންމާ ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތެކެވެ. އެފަދަ މަޝްވަރާތަކުގައި ގައުމެއްގެ އެންމެ އިސްވެރިޔާ ސީދާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަކީ އާންމު ކަމެއް ނޫނެވެ.
ނަމަވެސް، މިދިޔަ މަހުގެ 20 ވަނަ ދުވަހު ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަނީ އެ މަޝްވަރާތަކުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ. އެ މަނިކުފާނު އިސްލާމްއާބާދަށް ކުރެއްވި މި ދަތުރުފުޅަކީ ފާއިތުވި 11 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔަކު ޕާކިސްތާނަށް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ރަސްމީ ދަތުރުފުޅެވެ. އެ ދަތުރުފުޅުގައި 20 ފަހުމުނާމާއެއްގައި ސޮއިކުރެއްވި އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވައިގެ ހިދުމަތް އަލުން ފެށުމުގެ އެއްބަސްވުން ހިމެނޭއިރު، ރާއްޖޭގެ ގައުމީ އެއާލައިނުން ކަރާޗީއަށް ދަތުރުތައް ފަށާނެކަން ވަނީ އިއުލާނުކުރައްވައިފަ އެވެ.
މިއީ މިކަން ކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެއް ވެސް ނޫނެވެ. ދެވަނަ ފަހަރެވެ. މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އިސްވެ ހުންނަވައި ވަޑައިގެންނެވި ވަފުދަކުން ވަނީ ޕާކިސްތާން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާލައިންސް (ޕީއައިއޭ) ގެ މައި އޮފީހަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވައިފަ އެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގައި އެ އެއާލައިންގެ ޗީފް އެގްޒެކެޓިވް ވިދާޅުވީ، ޕީއައިއޭގެ ފްލީޓަށް އާ ބޯޓުތައް އިތުރުވިހާ އަވަހަކަށް ރާއްޖެއަށް ސީދާ ދަތުރުތައް އަލުން ފަށާނެ ކަމަށެވެ.
ދައުލަތުގެ ދެ ބާރަކުން، އެންމެ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެހެން ގައުމަކަށް ވަޑައިގެން މި އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ އެއް ކަމަކަށެވެ. އެއީ ސީދާ ދަތުރުތައް ފެށުމަށެވެ.
މިއީ އާދައިގެ ކުދިކުދި މަސައްކަތްތަކެއް ނޫނެވެ. މިއީ ސަރުކާރަކުން ވައިގެ ދަތުރުފަތުރަކީ ގައުމީ އިސްތިރާތީޖީ ސިޔާސަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ، ދެފަރާތަށް ވެސް މަންފާ ލިބޭނެ ގޮތެއްގެ މަތިން އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގައި އެކަން ހާސިލުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާކަމުގެ ސާފު ހެއްކެކެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 250 މިލިއަން މީހުންގެ ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތްއިރު، 2025 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރީ އެންމެ 8,140 ޓޫރިސްޓުންނެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ވެސް ވަނީ މިވަގުތު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ސީދާ ދަތުރުތަކެއް ނެތްކަން ފާހަގަކުރައްވައިފަ އެވެ.
މި އިސްނެންގެވުމަކީ ހަމައެކަނި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރުމަށް މީހުން ގެނައުމުގެ ވިސްނުމެއް ނޫނެވެ. ސޮއިކުރި 20 ފަހުމުނާމާގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގައި މެޑިކަލް ކޮލެޖެއް ގާއިމުކުރުމާއި ސައިބާ ސެކިއުރިޓީ، ސިއްހީ ދާއިރާ، އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން އަދި ފުލުހުންގެ ހިދުމަތް ކުރިއެރުވުން ފަދަ މުހިންމު ދާއިރާތައް ހިމެނެ އެވެ. މިފަދަ ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްގެ މަތީގައި އުފެދޭ ގުޅުންތަކުން، ތަބީއީ ގޮތުންވެސް ދަތުރުވެރިން އުފެދިގެންދެ އެވެ. ވަޒީފާއަށާއި ތައުލީމަށާއި ބޭސްފަރުވާއަށާއި އަދި ރަސްމީ އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ދެކޮޅަށް ދަތުރުކުރާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވާނެ އެވެ.
މިއީ މީގެ ކުރިން ރާއްޖެއަށް ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުލިބޭ ބާވަތުގެ ދަތުރުވެރިންނެވެ. އަދި އެކަމުގެ އުނިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަނީ މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުލިބި އޮތް އެއް ދާއިރާއިންނެވެ. ރިޒޯޓުތައް ފިޔަވައި، ސިޓީ ހޮޓާތަކުގެ އޮކިއުޕެންސީ ނުވަތަ ކޮޓަރިތައް ވިއްކޭ މިންވަރު މިދިޔަ އަހަރު ހުރީ އެންމެ 31.4 ޕަސެންޓުގަ އެވެ. ވިޔަފާރި ދަތުރުވެރިޔަކު އައިސް މާލޭގެ ހޮޓަލެއްގައި ހުންނަނީ، ޓޫރިޒަމްގެ އޮފް-ސީޒަން ކަމަށްވާ މެއި މަހުގެ އާދައިގެ ދުވަހެއްގަ އެވެ. އެއީ އާންމުކޮށް ފަޅަށް ހުންނަ އެނދު ނޫނީ ކޮޓަރިތަކެވެ.
އަދި މި ދަތުރުފުޅު ނިންމަވާލެއްވީ ހަމައެކަނި ހިޔާލީ އުންމީދުތަކަކުން ނޫނެވެ. ދެ ސަރުކާރުން ވަނީ ސާފު އަމާޒެއް ކަނޑައަޅައިފަ އެވެ. އެއީ ކުރިއަށް އޮތް ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވޭ ވިޔަފާރީގެ މިންވަރު 13 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުން 200 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުކުރުމެވެ. މިއީ ފަނަރަ ގުނައިގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. ފަހުމުނާމާއަކުން ދައްކުވައިދެނީ ނިޔަތެވެ. ނަމަވެސް ތާރީހަކާއެކު ކަނޑައަޅާ ވަކި އަދަދަކީ ސީދާ ޓާގެޓެކެވެ. އަދި އެއީ ހާސިލުނުވެއްޖެނަމަ ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ފެންނާނެ ކަމެކެވެ. ސަރުކާރުތަކުން އެފަދަ ހަރުދަނާ ޓާގެޓުތައް ކަނޑައަޅަނީ އަމަލީ ސިފައެއްގައި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން އުޅޭއިރު އެވެ. ހަމައެކަނި ރަމްޒީ ޒިޔާރަތަކަށް ފަހުގައެއް ނޫނެވެ.
ވައިގެ ހިދުމަތުގެ ރަސްމީ އެއްބަސްވުމުގައި އަދި މާލޭގައި ސޮއިކުރަން ޖެހެ އެވެ. އެކަން ކުރާނެ ސީދާ ތާރީހެއް އަދި އިއުލާނެއް ނުކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް މިކަމުގައި ސީރިއަސްކަން އޮތީ ހަމައެކަނި އެޅި ސޮޔެއްގައެއް ނޫނެވެ. މިކަމަށް އެދިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅުންގެ ފެންވަރާއި، އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވިއިރު ހާސިލުކުރަން ކަނޑައެޅި ސާފު އަމާޒުތަކުގަ އެވެ.
މި ހުރިހާ މަސައްކަތެއްގެ މުހިންމުކަން ގުޅިފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގައި ހުރި ހުސް ޖާގަތަކާ އެވެ.
ރާއްޖޭގައި ލިބެންހުރި 23,589,810 ބެޑް ނައިޓްސްގެ ތެރެއިން 2025 ވަނަ އަހަރު ވިކުނީ 13,724,050 އެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 9.9 މިލިއަން ބެޑް ނައިޓްސް ދިޔައީ ނުވިކި އެވެ. ކޮންމެ ދިހަ އެނދަކުން ހަތަރު އެނދަކީ ތަރައްގީކޮށް، ރަޖިސްޓްރީކޮށް، މުވައްޒަފުން ތައްޔާރަށް ތިބެ، އެކަމަކުވެސް ފަޅަށް ހުރި އެނދުތަކެވެ.
ރިސޯޓުތަކުގެ އޮކިއުޕެންސީ ހުރީ 68.2 ޕަސެންޓުގަ އެވެ. އެއީ ނުވިކި ދިޔަ 5.12 މިލިއަން ބެޑް ނައިޓްސް އެވެ. ގެސްޓްހައުސްތަކުގެ އޮކިއުޕެންސީ 40.3 ޕަސެންޓުގައި ހުރިއިރު، 3.27 މިލިއަން ބެޑް ނައިޓްސް ގެއްލިގެން ދިޔަ އެވެ. ސަފާރީ އުޅަނދުތަކުގެ އޮކިއުޕެންސީ 23.7 އިންސައްތައަށް އަރާއިރު، ސިޓީ ހޮޓާތަކަށް ލިބުނީ 31.4 އިންސައްތަ އެވެ. އެހެންކަމުން ހުރިހާ ދާއިރާއެއް އެއްކޮށް ބަލާއިރު، ރާއްޖެއަށް ވިއްކުނީ ޖުމްލަ އެނދުގެ އެންމެ 58.2 ޕަސެންޓެވެ.
ގެސްޓް ހައުސް ދާއިރާގެ ކުރިއެރުމަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. މިހާރު 973 ތަނެއްގައި 16,820 ގެސްޓްހައުސް އެނދު އެބަހުއްޓެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ހިދުމަތްދޭ ޖުމްލަ އެނދުގެ 27 ޕަސެންޓެވެ. ނަމަވެސް 2019 އިން ފެށިގެން މިހާތަނަށް އޮކިއުޕެންސީ އޮތީ 33 އާއި 43 ޕަސެންޓާ ދެމެދުގަ އެވެ. އެއްވެސް އިރެއްގައި ރިސޯޓުތަކާ އަޅާކިޔޭ ފަދަ މިންވަރަކަށް އަދި ނުދެވެ އެވެ.
ނަމަވެސް، އަދަދުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު އެންމެ ބޮޑު ހުސްކަމެއް އޮތީ ރިސޯޓުތަކުގަ އެވެ. ރިސޯޓުތަކުން ނުވިކި ދިޔަ 5.12 މިލިއަން ބެޑް ނައިޓްސްއަކީ ގެސްޓްހައުސްތަކުން ގެއްލުނު މުޅި އަދަދަށްވުރެވެސް ބޮޑު މިންވަރެކެވެ. މިއީ އަބަދުވެސް ފުރިފައި ހުންނާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ދާއިރާއިން ވީ ގެއްލުމެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ހަމައެކަނި ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް އޮތް ގޮންޖެހުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި ގައުމުގެ އިގްތިސާދާ ގުޅިފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ.
އިތުރު ތަންތަން އިމާރާތްކުރުމުގެ ބޭނުމެއް މިވަގުތަކު ނެތެވެ. ރަށްރަށުގައި ވަސީލަތްތައް ހުރީ ގާއިމުކޮށް ނިމިފަ އެވެ. މަދުވަނީ އެ ތަންތަން ފުރާލާނެ ޓޫރިސްޓުންނެވެ. ފަސް ގަޑިއިރުގެ ކުރު ދަތުރަކުން އަންނަ މެދުފަންތީގެ ދަތުރުވެރިއަކަށް، ދެ ހަފުތާގެ ދިގު އަރާމު ދަތުރަކަށް އަންނަ މީހަކަށް ވުރެ ގެސްޓް ހައުސް މާ ބޮޑަށް ވެސް ކަމުދާނެ އެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގެސްޓް ހައުސްތައް ފުރާލެވޭ ފަދަ ކޮންމެ ގައުމެއްގައި ވެސް މަތީ ފަންތީގެ ރިސޯޓުތައް ގަނެވޭނެ ތަނަވަސް ފަންތިއެއް އޮންނާނެ އެވެ. މާލެއިން ފުރައިގެން ފަސް ގަޑިއިރުގެ ދުރުމިނުގައި އޮތީ ކަރާޗީ، ޑާކާ، ކުއާލަ ލަމްޕޫރު އަދި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކެވެ. މިއީ އޭ220 މަރުކާގެ ބޯޓުތަކަށް ސީދާ ދަތުރުކުރެވޭނެ ހިސާބެވެ.
ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ގައުމުތަކަށް ވަކިވަކިން އޮކިއުޕެންސީ ރޭޓް ހާމަނުކުރާތީ، މި ނިންމުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް ހަގީގަތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބުއްދީގެ ހަމައިން ނެގޭ ސައްހަ އަންދާޒާއެކެވެ. އެ މައުލޫމާތު ތަފްސީލުކޮށް ހާމަކުރުމަކީ މުޅި ސިނާއަތުން މިހާރު ވިސްނަމުންދާ ސުވާލުތަކަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ސާފު ޖަވާބަކަށް ވާނެ އެވެ.
މިދިޔަ ހަ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކުރިއެރުން އައިސްފައިވަނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހަމައެކަނި އެއް ދިމާލަކުންނެވެ. އެއީ ޔޫރަޕްގެ މާކެޓުންނެވެ. ޔޫރަޕުން އައި ޓޫރިސްޓުންގެ އަދަދު 2019 ވަނަ އަހަރުގެ 833,950 އިން 2025 ގައި 1,331,460 އަށް އުފުލުނެވެ. މިހާރު ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ ޓޫރިސްޓެއްގެ 59.3 ޕަސެންޓަކީ ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް، ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ މި ހަ އަހަރުގެ މުއްދަތުގައި އޭޝިއާ-ޕެސިފިކް ސަރަހައްދުން ޖުމްލަ އިތުރުވެފައިވަނީ އެންމެ 890 ޓޫރިސްޓުން ކަމެވެ.
ޓޫރިޒަމް ދާއިރާއިން ގައުމު ފަހަތަށް ދިޔަ އަހަރެއްގައި ވެސް، އެންމެ ބޯޓެއްގެ ދަތުރުތަކުން މުޅި މާކެޓެއް 17.8 ޕަސެންޓަށް ކުރިއަށް ޖައްސައިލެވިދާނެކަން ވަނީ ސާބިތުވެފަ އެވެ. އެނދުތައް ހުރީ ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެފަ އެވެ. ދެން އޮތީ އެ މަންޒިލްތަކަށް ވައިގެ ދަތުރުތައް ހަމަޖައްސައިގެން، ބޭރު ދުނިޔެއަށް ރާއްޖޭގެ ދޮރުތައް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ހުޅުވާލުމެވެ. އެންމެ ފަހުން، ސަރުކާރުން އެކަން އަމަލީ ގޮތުން ހަގީގަތަކަށް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް މިވަނީ ސީރިއަސްކަމާއެކު ފަށައިފަ އެވެ.