ރަސްމާލޭން 500 ހެކްޓަރަށް ވުރެ ބޮޑު ބިން ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏަށް 99 އަހަރަށް ދިނުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުމަށް އެދި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް މިއަދު ހުށަހަޅައިފި އެވެ.
ގާނޫނީ ވަކީލު އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކެންދޫ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އަލީ ހުސައިން އެކްސްގައި އާންމުކުރެއްވި ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ މިނިސްޓްރީން ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި އީގަލް ހިލްސްއާ އެކު ސޮއިކޮށްފައިވާ "ކޮމާޝަލް ޓާމްސް އެގްރީމެންޓް" ގެ ދުސްތޫރީ ސައްހަކަމާ މެދު ސުވާލު އުފައްދައި މިއަދު ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މި މައްސަލައަކީ އާންމު މަސްލަހަތު ހިމެނޭ ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ.
ސަރުކާރުން މި އެއްބަސްވުމުގެ ފުރިހަމަ ތަފްސީލު އާންމުކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، ދެ ފަރާތުން އާންމުކޮށްފައިވާ ބަޔާންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ރަސްމާލޭން ހިއްކާފައިވާ ބިމުން 500 ހެކްޓަރަށް ވުރެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓެއް ނުވަތަ ކުއްޔެއް ދެއްކުމަކާ ނުލައި 99 އަހަރަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާކަން އެނގޭ ކަމަށެވެ.
އެ ބިމުގައި ތަރައްގީކުރާ ވަސީލަތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް "ރޯލިންގް ލީސް އިންޓްރެސްޓް" (ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުއްޔަށްދިނުމުގެ ހައްގު) އުފެއްދުމުގެ ބާރު ވެސް އެ ކުންފުންޏަށް ވަނީ ދީފައި ކަމަށް އަލީ ހުސައިންގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
އެ މައްސަލައިގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ގާނޫނުއަސާސީގެ 250 ވަނަ މާއްދާގައި ދައުލަތުގެ މުދަލެއް ނުވަތަ ފައިސާއެއް އެކަކަށް ވެސް ދީ، ވިއްކައި، ކުއްޔަށްދީ، ނުވަތަ ދޫކޮށްލަން ވާނީ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވިޔަސް 99 އަހަރަށް ބޭރުގެ ފަރާތަކަށް ދައުލަތުގެ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ ބާރު ސަރުކާރަށް ދޭ އެއްވެސް ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ނެތެވެ.
އޭގެ އިތުރުން، ގާނޫނުއަސާސީގެ 251 ވަނަ މާއްދާގައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކީ 99 އަހަރު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވީ ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ތިންވަނަ ފަރާތްތަކަށް ޖެހިޖެހިގެން ހައްގުތައް ދެވޭ ގޮތަށް އޮތުމުން، ވަކި ނިމޭނެ ތާރީހެއް ނެތި ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ ބިމުގެ ހައްގުތައް ލިބިގެންދާން މަގުފަހިވާ ކަމަށްވެސް މައްސަލައިގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.
އެހެންކަމުން، ގާނޫނުއަސާސީގެ 250 އަދި 251 ވަނަ މާއްދާއާ ސީދާ ހިލާފުވާތީ، މި އެއްބަސްވުމަކީ އުފެދުމުގައި ވެސް ބާތިލު އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ވަނީ އެދިފަ އެވެ.
މި މައްސަލައިގެ ތެރެއިން، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަކި ގޮތެއް ނިންމަންދެން އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރުން ފަސްކުރުމުގެ ވަގުތީ އަމުރަކަށް ވެސް އަލީ ހުސައިން އެދިވަޑައިގަތެވެ.
ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދިފައިވަނީ، ތިންވަނަ ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައް އުފެދިގެން ދިޔަނުދިނުމަށާއި ކޯޓުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅި، ދައުލަތަށް އުފުލަންޖެހިދާނެ އިއާދަނުކުރެވޭނެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުން ދައުލަތް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މަގުސަދުގައި ކަމަށް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ވެސް ހިންގާ އެންމެ ބިޔަ، ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް މަޝްރޫއުއާ ގުޅޭގޮތުން "މިހާރު" އަށް ދެއްވި ހާއްސަ އިންޓަވިއުއެއްގައި އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ މިނިސްޓަރު ޑރ. އަބްދުﷲ މުއްތަލިބު ވަނީ އެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ތަރައްގީކުރާ ތަންތަން އީގަލް ހިލްސްއިން ބޭނުން ބަޔަކަށް ވިއްކޭ ގޮތަށް އޮތް ކަމަށް ބުނެ ފާޅުކުރަމުންދާ ކަންބޮޑުވުންތައް ސާފުކޮށް ތަފްސީލްކޮށް ދެއްވައިފަ އެވެ.
މުއްތަލިބު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މިލްކުވެރިކަން ދޫކުރުމެއް ނުވަތަ ފްރީހޯލްޑެއް ނޯންނާނެ އެވެ.
"ރަސްމާލޭގެ އެއްވެސް ތަނެއް ސަރުކާރުގެ ހުއްދައެއް ނެތި އެކަކު އަނެކަކުގެ މެދުގައި ގަނެ، ވިއްކައި ނުވަތަ ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ. ކޮންމެ ޕްރޮޕަޓީއެއް ވިއްކާއިރު، ސަރުކާރަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެ. އަދި ސަރުކާރުން އެ ތަނެއް ލިބޭ ފަރާތް ބަލައި، އެކަމުގެ ހުއްދަ ދިނުމާއި ނުދިނުމަށް ނިންމުމުގެ އިހްތިޔާރު ލިބިގެންވޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މުއްތަލިބު ވިދާޅުވީ، އީގަލް ހިލްސްއަށް ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ވިއްކޭނީ ތަރައްގީކުރާ ޕްރޮޕަޓީ އެވެ. ސަރުކާރުގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ވިއްކާލާ ޕްރޮޕަޓީ ހިމެނޭ ބިން ދެނީ ސަރުކާރާއެކު ސޮއި ކުރާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ކުއްޔަށެވެ.
ދެން އޭގެ ތަނެއް ވިއްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ސަރުކާރަށް އެތަނެއްގެ އަގުގެ 4 ޕަސެންޓު ދެއްކުމަށްފަހު، ވިއްކާ ފަރާތުގެ ހުރިހާ ހައްގުތައް ދޫކޮށްލައި، ގަންނަ ފަރާތާއެކު ހަމަ 99 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ހަދަނީ ކުލީގެ އާ އެއްބަސްވުމެކެވެ. އަދި ވިއްކި ފަރާތަށް ލިބިފައި އޮތް ކުލީގެ މުއްދަތެއް އަދި އެއްވެސް ހައްގެއް ވެސް އެ މުއާމަލާތާއެކު ގަންނަ ފަރާތަށް ވާރުތައެއް ނުވާނެކަމަށް މުއްތަލިބު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
މީގެއިތުރުން، އެތަނުގެ ޕްރޮޕަޓީއެއް ގަތަސް، ރާއްޖޭގައި ހުރުމުގެ އެއްވެސް ހައްގެއް ނުލިބޭނެ އެވެ. އަދި ވިސާ ދިނުމުގައި ވެސް، ރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަން ގާނޫނު ފުރިހަމައަށް ހިނގާނެ ކަމަށް މުއްތަލިބު ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ސަރުކާރުން އީގަލް ހިލްސްއާ އެކު ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ވެސް އެޑްވާންސްކޮށް 5،000 ހައުސިން ޔުނިޓް (ގާތްގަނޑަކަށް 500 މިލިއަން ޑޮލަރު ނުވަތަ 7.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ދައުލަތަށް ލިބެ އެވެ.
މި މަޝްރޫއުގެ ޕްރޮޕަޓީތައް ވިއްކައިގެން ލިބޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ޖަމާވާނީ ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ، ރާއްޖޭގައި ހުންނަ އެސްކްރޯ އެކައުންޓަކަށް ކަމަށާއި ރާއްޖެއަށް ދިމާވެފައިވާ ޑޮލަރުގެ ދަތިކަމަށް މީގެ ސަބަބުން ބޮޑު ހައްލެއް ލިބި، ރަސްމީ ރިޒާވް ވަރުގަދަ ކުރުމަށް މަރުކަޒީ ބޭންކަށް ވަރަށް ބޮޑު ފަސޭހައެއް ލިބިގެންދާނެކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެ އެވެ.
އަދި މި އެއްބަސްވުމުގައި އެސްއީޒެޑް ގާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ ޓޫރިޒަމް ގާނޫނުގެ ދަށުން ދޭ އެއްވެސް ޑިއުޓީ އިނާޔަތެއް ނުވަތަ ޓެކްސް ލުޔެއް ދީފައި ނުވާނެ ކަމަށާއި، މިއީ ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ޓީޖީއެސްޓީ އާއި އެހެނިހެން ޓެކްސްތައް ފުރިހަމައަށް ލިބޭނެ ގޮތަށް ނިންމާފައިވާ މުހިންމު ނިންމުމެއް ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.
މިއީ ސަރުކާރުން އެއްވެސް ލޯނެއް ނުނަގައި، އަދި ގެރެންޓީއެއް ނުދީ ދައުލަތަށް ލިބޭ ޔުނިޓްތަކެކެވެ. މީގެއިތުރުން، އެތަނުގައި ތަރައްގީކުރާ 8،800 އަށްވުރެ ގިނަ ޕްރޮޕަޓީތައް ވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާގެ 10 ޕަސެންޓް ސީދާ ސަރުކާރަށް ލިބޭނެ ކަމަށާއި، 10 އަހަރުގެ ޑިވެލޮޕްމެންޓް ނިމޭއިރު ބިމުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި 3 ބިލިއަން ޑޮލަރު (47 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފަ އެވެ.